თინას ფეხბურთი, მანანას ლეკური და ირაკლის გასაჭირი

gigiiiiiiiiiii

დაიბეჭდა “ქრონიკა+”-ში, მეცამეტე გვერდზე. 

რეზო შატაკიშვილი

დააკავეს სარკოზი და ატყდა კუნტრუში საქართველოში. მერე რა, რომ იმ უმძიმეს წუთებში, როცა თბილისი დაბომბვის საფთხის ქვეშ იდგა და ბევრი თბილისელი კუდამოძუელბული გარბოდა თბილისდან, ეს დაკავებული სარკოზი, აქ ჩამოვიდა და საუკთარი უსაფრთხოების, სიცოცხლის ფასად გარანტად ედგა თბილისს.

მერე რა, რომ სარკოზი დააკვეს, დაკითხეს და შემდეგ გაუშვეს. აქ დაკავება აწყობდათ, აწყობდათ პარალელებისთვის. ამბის გაგრძელება ხელს არ აძლევდათ და არც აპელირებდნენ. აკუტრუშდა აგრესიული ელეტორატიც და აკუნტრუშდნენ მინისტრებიც და ეს სიხარული ცუკენბერგის სივრცეში, საკუთარ აივნებზეც გადმოფინეს. მერე რა რომ ჩვენ მინისტრებს და მათ მოადგილეებს, „ფეისბუკი“ და „ტვიტერი“ „ქუხნა“ ჰგონიათ და იმდენს ჯერ ვერ ხვდებიან, რომ სოცქსელებში გაკეთებული განცხადება საჯარო განცხადებაა. ამას რა მნიშვნელობა აქვს? მთავარი ისაა, რომ გაუხარდათ სარკოზის დაჭერა, ცხელი ზაფხულის სურნელი ეცათ, პრემიერ-მინისტრ ღარიბაშვილისგან დაანონსებული. ცხადია, მათაც და აგრესიულ ელექტორატსაც მიხეილის დაჭერა უფრო გაახარებდათ, მაგრამ გიგი უგულავას დაჭერაც „ნიჩევოდ“ ჩათვალეს და მას მერე, რაც უგულავას პატიმრობა შეუფარდეს, ახლა ამაზე ატყდა სიხარულის აპოთეოზი. ეს ამბავი ქალბატონმა მანანამ, კობახიძემ ინგა გრიგოლიასთან პირდაპირ ეთერში შეიტყო. როცა ინგამ გამოაცხადა, რომ უგულავას წინასწარი პატიმრობა შეეფარდა, კობახიძემ სიხარულისგან ტაში დასცხო და „აი ასე, დიახაცო“  შესძახა. პრაქტიკულად ლეკური დაუარა სიხარულისგან.

მანანას ლეკური პირდაპირ ეთერში ვნახეთ. იმ ღამეს პოლიტიკისთვის სად ეცალა თინა ხიდაშელს. ფეხბურთი იყო. აკი გაგვიზიარა კიდეც განცდილ-გადატანილი? „როგორც ჩვენში ამბობენ, გერმანიის გამარჯვება დავით ლუიშმა გადამატანინა ))) დედა რა იყო ეს )))“.

ახლა ამიხსენით ან მანანას ლეკური რა ფენომენია, ან თინას ფეხბურთი? როდესაც ქვეყანა დუღს, როგორც შემდეგ „ნიუ იორკ თაიმსმა“ დაწერა ქვეყანაში პოლიტიკური ქარიშხალია და ქვეყნის წამყვანი პოლიტიკოსი ფეხბურთის ყურებით იქცევს თავს? თუ ამ პოსტით, ხაზს უსვამს, რომ უგულავას დაპატიმრება-არ დაპატიმრება, ან ის რაც შემდეგ სასამართლოს ეზოში ხდებოდა, სრულიად უმნიშვნელოა? თუ ასეა, რა უხაროდა მანანას? ამის მერეც იტყვის მანანა კობახიძე, რომ არანაირი პოლიტიკური დევნა არაა? მისი ეს აღტაცება არანაირ ზეგავლენას არ მოახდენს გამოძიებაზე? მანანას ლეკური რა არის იმასთან, რაც კულტურის მინისტრის მოადგილემ შემოგთვავაზა. „ფეისბუკიდან“ მოსალოდნელი რეპრესიები დაანონსა: „ეს მოფერებად მოგეჩვენებათ, როდესაც მორატორიუმი დასრულდება და მართლმსაჯულების მანქანა ამოიქოქება ახალი საწვავით. უგულავა ვის გაგახსენდებათ“. კულტურის მინისტრის მოადგილეს, ალექსნადრე მარგიშვილს, რომ ის საწვავი არ აქვს მხედველობაში, საიდანაც ლიტრზე ლარი მიშას ჯიბეში მიდიოდა და უნდა გაეიაფებინათ, ფაქტია. მაგრამ საინტერესოა რას ეძახის მორატორიუმს? იმას რომ სასამართლომ გირაოც არ შეუფარდა დედაქალაქის უფლებამოსილება შეჩერებულ მერს  და მერობის კანდიდატის საარჩევნო შტაბის ხელმძღვანელს და მიუხედავად ამისა, გამთენიისას მაინც დააკავეს და დააპატიმრეს და თან არჩევნები დამკვრელური ვახტით გადმოწიეს და 12 ივლისს დანიშნეს? რას ეძახის მოფერებას, გიგი უგულავა წიხქვეშ რომ არ გაიგდეს დააკავებისას, ან ლევან ბეჟაშვილივით ტანზე ყველაფერი რომ არ შემოახიეს? და საერთოდ, რას ნიშნავს, როცა ქვეყნის კულტურის მინისტრის მოადგილე ამას აცხადებს? თურმე ნუ იტყვით და როგორც მეორე დღეს, კულტურის სამინისტრო გამოაცხადებს – მარგიშვილი შვებულებაში ყოფილა და მისი განცხადებები აინუნში ჩასაგდები არაა. აი, კულტურის მინისტრ ოდიშარიას აზრით კი ეს მარგიშვილის მრწამსი და მოქალაქეობრივი ხედვა ყოფილა და როგორ შეიძლება ამაზე გააკრიტიკოო. ნუ გააკრიტიკებთ გურამ ბატონო, ცივი ყავა მიართვით, ეამაება – ცხელი ზაფხულია. მაგრამ გახსოვდეთ, მუდამ მინისტრი არავინაა, არც მოადგილე, თქვენი ხელისუფლებაც წავა ოდესღაც, მოვლენ სხვა მინისტრები, მათაც ეყოლებათ მოადგილეები და ისინი თქვენზე ნადირობის სეზონს ამცნობენ ასეთი რიხით და აღმაფრენით საზოგადოებას და არა მგონია გეამოთ.

არა მგონია, ან ამ პროცესებმა, რაც ახლა ხდება ხეირი მოუტანოს თქვენს ხელისუფლებას. ვგონებ ნაადრევია მანანას ლეკური და თქვენი მოადგილის აღმაფრენა. ეს არც მართმსაჯულების ზეიმია, როგორც თქვენი – აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაური ბრძანებს. ამ ნარმანიას გადამკიდე, პრემიერი ღარიბაშვილი კლდიაშვილის დარისპანს მაგონებს. გათხოვება და მერის ჯვრისწერა არაფერ შუაშია. როგორც დარისპანი ცდილობდა, კაროჟნას გასაღებას, ისე ცდილობს ნარმანიას მეორე ტურში როგორმე გაყვანას. მეტი რა ქნას, ერთ ღამეში 2 ექსმერი დაიჭირეს. რა შუაშია ექს-მერის დაჭერა ნარმანიას მერად გაყვანასთან? მართლაც არაფერ შუაშია. თავშია. ფაქტია რომ იმის გამო, რომ ახალმა ხელისუფლებამ ცოტა ნაციონალი დაიჭირა, აგრესიული, შურისძიების წყურვილით ანთებული ელექტორატი გაანაწყენა და მათ ადგილობრივ არჩევნებში ბურჯანაძეს და პატრიოტთა ალიანსს მისცეს ხმა. ახლა მეორე ტურია, ტატამზე მარტო ნაციონალი ნიკანორი და მეოცნებე დათონორი დარჩნენ. ვის მისცემდნენ ხმას ისინი, ვინც პირველ ტურში ლორთქიფანიძეს ან ინაშვილს მისცეს ხმა? ფაქტია რომ ისინი მელიას ხმას არ მისცემდნენ, მაგრამ ისიც საკითხავია – მივიდოდნენ კი საერთოდღა მეორე ტურზე? სწორედ მათი გულის მოგებას შეეცადა ეს ხელისუფლება ჯერ გიგის დაჭერით და შემდეგ იმით, რაც მოხდა სასამართლოს ეზოში. იქნებ ვინმემ გიგის მაინცდამაინც არჩევნებამდე ერთი კვირით ადრე დაჭერა გადაუდებელი აუცილებლობით ახსნას, მაგრამ რით ახსნით იმას რაც დატრიალდა სასამართლოს ეზოში? ვის საამებლად იყო ის ჰიჩკოკი? კოტე გაბაშვილის დაპატიმრება ან აგვისტოს გმირის ლაშა რუხაიას ცემა? ან შემდეგ ღუდუშაურის კლინიკიდან მისი ძალით წაყვანა განყოფილებაში? თუ რუხაიას არაფერი სჭირდა, ის ვაჟბატონი და ქალბატონი თეთრხალათიანები რატომ სთხოვდნენ თანხის გადახდას? აკი, თანხის გადახდამდე დახმარებაც არ აღმოუჩინეს? და თუ არაფერი სჭირდა, რას ეხმარებოდნენ? ან პარლამენტარ ლევან ბეჟაშვილის დაპატიმრება რას ემსახურებოდა? თინა ხიდაშელმა კი ბრძანა, ბეჟაშვილი ჯორჯ ქლუნი არაა, რომ ყველა პოლიციელმა იცნოსო, მაგრამ მაინც? ისე, საინტერესოა, ქალბატონი თინა დარწმუნებულია რომ ყველა პოლიციელი იცნობს ჯორჯ ქლუნს? კარგი, არ იცოდნენ რომ ბეჟაშვილი პარლამენტარი იყო, დაყრუვდნენ და ვერ გაიგეს რომ ეძახდნენ „პარლამენტარია“, მერე რაღას არკვევდნენ სამი საათი? იმას რომ პარლამენტარია? თუ იმას რომ ბეჟაშვილი იყო თუ ქლუნი?

ხომ ფაქტია, რომ ეს ყველაფერი სწორედ აგრესიული ელექტორატის გულის მოსაგებად გაკეთდა და როგორც ერთ-ერთმა ფეისბუკმომხმარებელმა მახვილგონიერად შენიშნა უგულავას დაპატიმრება ეს იყო რომის იმპერიისდროინდელ საშუალოსტატსიტიკურ პლებეიზე გათვლილი ტრიუკი. დიახ, ტრიუკი, რომელმაც შესანიშნავად იმუშავა და აღაგზნო აგრესიული ელეტორატი. თუ ტრიუკი არ იყო, რას აპატიმრებდნენ აეროპორტში, სადაც იცოდნენ რომ ტელეკამერების ჯარი იქნებოდა? რატომ არ დააპატიმრეს სახლში, ან თუნდაც სახლიდან გამოსული? ხომ გადაუდებელი ინფორმაცია ჰქონდათ? მაგრამ ასე რომ ექნათ, როგორღა მიანიჭებდნენ სიამოვნებას იმ ელქტორატს, რომელიც არჩევნებზე უნდა მივიდეს და ნარმანიას მისცეს ხმა გულანთებულმა? გაჩნდება კითხვა, თავად უგულავას რად ამშვენებდა პირს ღიმილი? თქვენ თუ იცით როგორ ასიამოვნოთ თქვენს მხარდამჭერებს, რომლებიც ცოტა ხნის წინ სხვასთან გაგექცნენ, ან თუნდაც თქვენთან დარჩნენ, როგორ გგონიათ, უგულავამ არ იცის, როგორ არ გაუტეხოს საკუთარ ელექტორატს? მან ზუსტად იცოდა, რომ დღეს თუ არა ხვალ, მას დაიჭერდნენ, და ისიც იცის, როგორ დაიჭიროს თავი. ან იქნებ უხაროდა კიდეც? პოლიტიკოსისთვის დაპატიმრება, მით უფრო ასეთ ვითარებაში, როცა წინა ღამით სასამართლო უშვებს და მაინც იჭერ, პირდაპირ მანტიაა პოლიტიკური ნიშნით დევნილის, რაც ერთობ მსუყე პოლიტიკურ კაპიტალს წარმოადგენს, რომელიც უახლოეს მომავალში შესაძლოა კვლავ ძალაუფლებად კონვერტირდეს?

ამ ხელისუფლებამ მთელი ამ მიეთ-მოეთით აგრესიული ელეტორატის გული მოიგო და ალბათ მიიღებს კიდეც მათ ხმებს. თუ ეს ასეა, მაშინ რატომ არ მოუტანს ხეირს ამ ხელისუფლებას? მეტი ხეირი რა უნდა იყოს, ნარმანია გამერდება. საქმე ის გახლავთ, რომ ამ ყველაფერმა როგორც გაახარა ამომრჩევლის ნაწილი, ისევე აღაშფოთა საზოგადოების სხვა ნაწილი, რომელსაც სძულს ძალადობა, რომლისთვისაც მიუღებელია ადამიანის ამ ფორმით დაპატიმრება და მთელი ის ორომტრიალი რაც იყო სასამართლოს ეზოში და რაც გაგრძელდა ღუდუშაურის კლინიკაში. ნაციონალური მოძრაობის მხარდამჭერებზე სულაც არ მოგახსენებთ. მოგახსენებთ, იმ ნეიტრალურ ნაწილზე, რომელიც არჩევნებზე სულაც არ წასულა, ან იმათზე, რომელმაც ინერციიით ხმა ჯერაც ქართულ ოცნებას მისცეს. ამგვარი დაჭერობანით ოცნება სწორედაც რომ კარგავს მათ მხარდაჭერას. ამგვარი დაჭერობანით და საერთოდ დაჭერობანით. დაჭერობანა მთელი საზოგადოების დაკვეთა სულაც არაა, ხალხს შია, შურისძიება კი არ სწყურია. არც მერაბიშვილი იჭმევა, და ვერც უგულავას ჩაასხამ ბენზინის ნაცვლად. თვალახვეულ თემიდას შეიძლება თვალები დააჭყეტინო და ხალხსაც აუხვიო თვალები ასოცირების ხელშეკრულებაზე ხელის მოწერით, მაგრამ დროებით. მერე გაახელს თვალს და დაინახავს, რომ ევროპაში კი არა, იმ ქვეყანაშია, სადაც პინგვინები ბალალაიკაზე უკრავენ და ეულ, ვაკელ აქლემს სულ ცალ კუზზე ჰკიდია კანონიც და სამართალიც.

P.S: ძველ „ახკომელებს“ ლეგენდასავით აქვთ მოყოლილი, როგორ მიიტანა ერთმა სრულიად უნიჭო, ვითომ პოეტმა ქალმა „ახალგაზრდა კომუნისტში“ თავისი უნიჭო ლექსები და როგორ არ აძლევდა გასაქანს პაატა ნაცვლიშვილს დაბეჭდეო და პაატა ნაცვლიშვილმა როგორ მოიფიქრა გამოსავალი რომ მისი ლექსები არ დაებეჭდა, ჩვენ „ახალგაზრდა კომუნისტი“ ვართ და მხოლოდ ახალგაზრდების ლექსების ბეჭდვის უფლება გვაქვსო. იმ ქალბატონს კარი გაუჯახუნებია, კარის გაჯახუნებამდე კი დაუხეთქებია – ასე მოკლეს ვაჟა-ფშაველაცო. მაშინვე ეს გამახსენდა როცა ითქვა – სარკოზიც დააკავესო. :)

გაგების ხე

რეზო შატაკიშვილი

(დაიბეჭდა “ქრონიკა+”-ში, საავტორო რუბრიკაში “მეცამეტე გვერდი”). 

მილიონი ხის დარგვას ახლა დაგვპირდნენ. აი, ერთი ხე კი მოსვლისთანავე დაგვიდგა ივანიშვილმა – ხე გაგებისა. ცნობადის ხე არ გეგონოთ, რომლის ნაყოფის ჭამაც ღმერთმა აუკრძალა ადამ და ევას, პირიქით, ივანიშვილი გვაიძულებს ვჭამოთ ნაყოფი გაგების ხისა, ანუ მოვეკიდოთ გაგებით. სხვანაირად, ჩვენ ვერ მოვხვდებით მის მიერ შეპირებულ ნაოცნებარ საქართველოში. არადა, ხაზავდით რა, 41-ს გეგონათ რომ დაგიდგავდათ ოცნების ხეებს, ნატვრის ხეებივით, მიხვიდიოდით, შეაბამდით ჭრელ ბაფთას და ასრულდებოდა ოცნებები – განულდებოდა კრედიტები, ღვარად წამოვიდოდა რძე და თაფლი, ბიძინა გვიწილადებდა ათასებს თავის მილიარდებიდან, განახევრდებოდა კომუნალური გადასახადები, ბენზინს გამოაკლდებოდა ის ერთი ლარი, რომელიც მიშას ჯიბეში მიდიოდა, დედლის ორივე ბარკალიც ჩვენ დაგვრჩებოდა, აი, ყველა იმ დედლის, გუბაზ ბატონი რომ გვეუბნებოდა – ცალი ბარკალი მიშასიაო. და რა გამოვიდა? აგერ ბატონო, სადაცაა მეორე წელი შესრულდება, ასფალტიც შემოგვეჭამა, არდა, გახსოვთ როგორ ვუკადრისობდით? ასფალტი ვჭამოთო? – რა რიხით, რა გონორით ვკითხულობდით. არადა, ცივი ჭადის არ იყოს, რა გემრიელი ყოფილა, როცა გშია? ახლა კიდე, ბენზინი ძვირდება. თანახმად, ბიძინას ანდერძისა, მოეკიდეთ გაგებით! რას ვიზამთ, ვერ გაძღა მიშას მუცელი, ლარი აღარ ჰყოფნის და „ლარ სოროკს“ ითხოვს. მარტო ბენზინის გაძვირება რა არის, აგერ გამოვიდა ხადური და ფასები მოიმატებსო, გვამცნო. თანახმად ბიძინას ანდერძისა, მოვეკიდოთ გაგებით! ხადურივით სუქდება და სუქდება ფასები. არის, ამ პროცესში რაღაც ჭეშმარიტად ანტიკური.

თვითონ უჭირთ, მაგრამ ჩვენ მაინც გაგებით უნდა მოვეკიდოთ იმ ფაქტს, რომ სადღაც რომელიღაც უწყებაში, 38 ათასებს ირიგებენ თვეში. ან თვითონ უჭირთ კი? ეგ ჯამაგირ-პრემიები დეკემბერში ჩამოირიგეს, ყველამ კარგად იცოდა და ყველამ დედის რძესაეფ შეირგო, და რომ არა ირმა ნადირაშვილი, რომელმაც 5 თვის თავზე გაუბაზრა ხელისუფლებას ეს ამბავი, კი იყვნენ ძუძუს გოჭებივით გატრუნულები. ახლაღა ემცხეთათ, გაემიჯნენ და დარბაისლურად ჩამოიშორეს დარბაისელი. ისე, ჩამოიშორეს, არც თქვეს, მაინც რისთვის მისცეს ეს ამხელა პრემიები იმ ჩინოვნიკებს? რა ჩაიდინეს ასეთი? ან რა გმირობა ჩაიდინეს, ან რა დანაშაულის მომსწრე გახდნენ, ასე ძვირი რომ ღირს დუმილი? როგორც ირმამ ივარაუდა – ვანოს გაყვანა? გაგებით უნდა მოეკიდოთ იმასაც რომ ვანო ციხეშია და მის აღდგენილ-დამშვენებული რაბათით უცხოელებთან კეკლუცობენ. აბა, სხვა რა აჩვენონ? ერთი იმ პრემების უწყისს თუ აჩვენებენ. მერწმუნეთ ნამდვილად გადაფარავს და გაახუნებს რაბათით მოგვრილ შთაბეჭდილებას, სასჯელაღსულების დეკემბრის თვის უწყისი. რაბათით მოგვრილ შთაბეჭდილებას კი არა, ვერსალით მოგვრილ შთაბეჭდილებას არ გაახუნებს, რომ რამე? ვანო ციხეშია, მაგრამ რად არ აფასებთ იმას რომ ციხეშია და მკლავი არ წააჭრეს? სვეტიცხოვლის აგებისთვის არსაკიძეს მკლავი წააცალეს, ამათ უბრალოდ ციხეში დაიჭირეს და განა არ უნდა დაინახოთ ეს დინამიკა? რა ჰუმანურები გავხდით 10 საუკუნის მერე? ყველაფერს დანახვა უნდა! აბა რისთვის დაგიდგათ ბიძინამ გაგების ხე?

თვალებში რომ წიწმატი ამოგივათ, გაიხსენეთ ანდერძი ბიძინასი და მოეკიდეთ გაგებით. ეს თქვენი არჩევანია და უკუეთუ არ ისწავლით პატივის მიგებას საკუთარი არჩევანისთვის, არც რაი გეშველებათ. გაგებით მოეკიდეთ ყვედრებასა. იმ ყვედრებასა, რომლითაც იყვედრება მხევალი იგი ბიძინასი – თეა, წულუკიანი. მადლობა მითხარით 5 ათას ლარად რომ ვმუშაობთო. განა თქვენ არ იყავით რომ დიპლომის უნახავად ამტკიცებდით მის დიდ იურისტობას? „დიდი იურისტები“ ძვირს ითხოვენ და შეეგუეთ. დიპლომი ვის რა ოხრად სჭირია, გოგა ხაჩიძის გარდა?

გაგებით მოეკიდეთ იმას რომ 22 მაისს ქმარმა ცოლი მოკლა ადგინეში, იმას რომ იმავე 22 მაისს ქმარმა ცოლი მოკლა ქობულეთში, იმას რომ 20 მაისს ქმარმა ცოლი მოკლა გურჯაანში, 15 მაისს ქმარმა ცოლი მოკლა ისანში, 22 აპრილს ქმარმა ცოლი მოკლა ვაკეში, 7 მარტს ქმარმა ცოლი მოკლა ორხევში, 1 იანვარს – ქმარმა ცოლი მოკლა მუხრანში…

არა, ბიძინას არ უთქვამს, ცოლები ხოცეთო, მაგრამ რაკი დახოცეს, თანახმად ბიძინას ანდერძისა, გაგებით უნდა მოვეკიდოთ ამ ფაქტსაც. ავე ბიძინა, როგორ გაგვიფართოვე არეალი გაგებით მოკიდებისა! გაგებით უნდა მოვეკიდოთ ყველაფერს უკეთურს და ეს გზა მიგვიყვანს საოცნებო საქართველომდე!

ისე, ჩვენში დარჩეს და ან რა ხელისუფლების ბრალია, ან რა ჩვენი საქმეა, თუკი ქმარი საკუთარ ცოლს კლავს, თავისას კლავს, შენსას ხომ არა? ჩვენ დავდგეთ და ოჯახის სიმტკიცე ვიზეიმოთ. ამოვუდგეთ გვერდში კიტოვანს და იმის ბიჭებს, ქვეყნისათვის ზრუნავენ, სადარაჯოზე არიან. თუ რამეა, უსუფაშვილის პარლამენტიდან გამოგდებაშიც წავაშველოთ ხელი, ამას ითხოვს კერა! ქეთოი წმინდა კერა! ჩვენი ვალია, გაგებით მოვეკიდოთ იმას რომ ქუჩაში გახშირდა მკვლელობები, დღისით მზისით ესვრიან, ხან ერთმანეთს, ხან ოპონენტს და ხანაც ვის. უნდა გავუგოთ იმას ვინც ისვრის, გაბრაზებულია, ნაწყენია იმაზე ვისაც ესვრის და აბა, რა ქნას, არ ესროლოს?  ჯავრი იმ ქვეყნად გაიყოლოს? ნუ, ახლა დიდი ამბავი, სხვისთვის ნასროლი ტყვია თუ შენ მოგხვდა, აბა როგორ გინდა? ან რომ ჭყვიტინებთ სარკეების მოპარვა ისევ დაიწყესო, როგორ გინდათ? თქვენ მანქანები გყავდეთ და იმათ სარკეც არ ჰქონდეთ? რა მოხდა, დიდი ამბავი, წავა ელიავაზე ჩააბარებს, სახლში ხომ არ დაიდებს? თუ ძაან მოგწონდა შენი სარკე, წადი, კარგად დაძებნე ელიავაზე და თავიდან იყიდე! დიდი ამბავი! აი, რა უნდა ამის გაგებას? ან იმას რა უჭირს, თუკი წყალი წყდება 21-ე საუკუნეში, რა ბოთლები აღარაა 21-ე საუკუნეში? როცა მოდის, აიღე, გაალიპლიპე და დადგი, ამას ხდი სალაპარაკოდ? ან იმას რა უჭირს რომ შუქი ხან რომა და ხან რომ აღარაა. განა თავისუფლად სუნთქვა არ გიღირთ იმათ, რომ ხან ნავთის სუნი ისუნთქოთ? რაც მთავარია, ხან ხომ არის, არაა? მარტო იმას რომ ხედავთ, რომ არაა, ისიც დაინახეთ რომ ხან არის კიდეც. თქვენზე არაა საიდან შეხედავთ? ნახევრად სავსე და ნახევრად ცარიელი ჭიქის ამბავია, თქვენ ნუ მომიკვდებით უშუქობაში და უწყლობაში! სამაგიეროდ, გახსოვდეთ, რომ რამდენმა ადამიანმა იხეირა ამ ხელისუფლების მოსვლით, რა პრემიები აირტყეს, რა სავარძლები. კმარა! კმარა ამდენი წუწუნი, რა მოხდა თუ პარლამენტარებს ახალი მანქანები უნდათ და კიდევ ჯამაგირის გაზრდა. იმათაც ხომ უნდათ თავიანთი ოცნებების ახდენა. ასეა, ბატონო, პარლამენტარიც ადამიანია, მასწავლებლის არ იყოს ისიც დადის ტუალეტსა შინა, მასაც აქვს ოცნებები, ნატვრები. აბა თქვენ რა გაგიხარდებათ, თქვენი ქვეყნის კანონმდებელს ნერწყვი სდიოდეს, იდგეს და სასჯელაღსრულებაში რიგით ჩინოვნიკად მუშაობას ნატრობდეს? ეს გეამოებოდათ? არ შეგილახავდათ თავმოყვარეობას?

ან რა ამბავი ატეხეთ, ვინ მოაწერს ხელს ასოცირების ხელშეკრულებას, პრემიერი თუ პრეზიდენტიო. მერე რა, რომ თქვენ პრეზიდენტი აირჩიეთ პიორდაპირი გზით და არა პრემიერი, მერე რა რომ სახელმწიფოს მეთაური პრეზიდენტია და პრემიერი მხოლოდ აღმასრულებელი ხელისუფლების! და დიდი ამბავი თუ ამის გამო, საბოლოდ დინგში მოგვდეს და გვითხრეს, არაუფლებამოსილი პირის ხელმოწერააო. რა მოხდა? თავიდან მოვაწეროთ მერე. თუ აღარ მოგვაწერინეს და აგერ ბატონო ევრაზიის კავშირში გვეხვეწებიან. იქ მოვაწეროთ. ასეთი რა გაწყეინათ აზიამ? აა, ევროპა გინდოდათ? ინჩე ასუმ.

დიახ, ბატონო, გაგებით უნდა მოეკიდოთ პრემიერისა და პრეზიდენტის კინკლაობას, აბა, მათ ამ ხელშეკრულებისთვის არაფერი უქნიათ (არც ერთს, არც მეორეს) და ხელმოწერაზე მაინც აღარ იკინკლაონ?

ბიძინამ დაგიბარათ და გაგებით უნდა მოეკიდოთ იმასაც რომ ერთ დღეს მღვდელი გამოგიდგეთ ტაბურეტკით, ან თუნდაც „კუშეტკით“. მართალია, ეს ამბავი თვითონ ბიძინასაც არ მოწონს ხოლმე და აპროტესტებს, მაგრამ მაინც გაგებით უნდა მოეკიდოთ – საერთო სულისკვეთება ითხოვს ამას. გარდა ამისა, რომ არა სწორედ ეგ სამღვდელოება, განა აიხდენდით ოცნებას და მოიშორებდით მიშას? ამიტომ ადექით და მოთმინებითა თქვენითა იყავით ახლა.

ან ზუსტად ისე, როგორც დავით კლდიაშვილთანაა „მოთმინება და იმედი“…. მერე რა, რომ სადაც მაგ მოთმინებასა და იმედზეა საუბარი, იმ პიესას „უბედურება“ ჰქვია…

მოთმინება მაინც სხვა რამეა და გაგებით მოკიდება კიდე სხვა რამ. კარგად გაიგეთ, გაგებით მოკიდება 41-ის შემოხაზვის საზღაურია. გაიგეთ და გაგებით მოეკიდეთ ამ ფაქტს. გინდოდათ ნატვრის ხე და ხელში შეგრჩათ გაგების ხე. მე მესმის თქვენი და თან არ მესმის. არ მესმის თქვენი ვიშვიშის. იმიტომ რომ ეს იმათავითვე ცხადი იყო, მაგრამ ეს თქვენ ატყდებით ხოლმე სამგლე გოჭებივით. ასე ატყდით 90-იან წლებში, დღესაც ჩამესმის ყურში თქვენი კაკაფონია „შევარდნაძე აგვაყვავებს“, მაშინაც კაი ხანს ზვიადისტებს აბრალებდით, კვირტები რომ არ დაგასკდათ და ახლაც ისევ ნაციონალებს აბრალებთ ნირვანაში რომ არ ლივლივებთ. მეტიც, თქვენ ახერხებთ იმასაც რომ იქით ისინი გახადოთ დასაცინი, ვისაც ამ ინფანტილური „აყვავება-გაბრწყინების“ არ ჯერა, აკერებთ მათ სხვადასხვა იარლიყებს, ხან ზვიადისტს, ხან მიშისტს, რაკი თქვენ საყოველთაო აღტკინებას არ იზიარებენ. დღესაც კარგად მახსოვს, როგორ ახდენდა იმდროინდელი პირველი არხი ზვიადისტების მარგინალიზაციას, მივდიდოდნენ მიტინგზე და საგულდაგულოდ მოძებნიდნენ ვინმე ჭკუამხიარულს, ტინგიცს ან ისტერიულ ქალს და ისე აჩვენებდნენ საზოგადოებას, რომ ყველა ასეთი იყო, ვინც რუსთაველზე არ უჩოქებდა თეთრ მელას და არ შეთხოვდა, არ შეღაღადებდა დარჩენას. კარგად გაიხსენეთ ისიც, ამ 2 წლის წინ, თქვენი ისტერიის გადამკიდე რამდენი ადამიანი მალავდა რომ სააკაშვილის ხელისუფლების მომხრე იყო. რატომ მალავდა? არ ჰქონდა თავი თქვენთან შერკინების, თქვენი ისტერიის მოსმესნის. ახლა კარგად იცოდეთ, რომ ეს ადამიანები დგანან და ნიშნის მოგებით ხარხარებენ თქვენზე, ხოდა ახლა კეთილი ინებეთ და გაგებით მოეკიდეთ ამასაც. ამას ითხოვს ბიძინას დარგული ხე გაგებისა!

 

 

სევდია უგრეხელიძე: „ძალიან ბევრმა ცუდად ისარგებლა იმით, რომ გიგი უგულავას არ უყვარდა ჭორაობა და მასთან ვერავინ მიიტანდა ენებს…“

sevdia-ugrexelidze (1)

სევდია უგრეხელიძე საარჩევნო გარემოზე, შუა გზაში შეწყვეტილ გზების დაგებაზე, ნაციონალების რიგ შეცდომებზე, იავანიშვილზე, სამართლის სამ მუზასა და ირაკლი ღარიბაშვილზე.

რეზო შატაკიშვილი

ეს კვირაც და ცნობილი გახდება დედაქალაქის ახალი მერის ვინაობა, მანამდე კი „ქრონიკა+“ თბილისის ვიცე-მერს სევდია უგრხელიძეს ესაუბრება წინასაარცევნო გარემოსა და ქვეყანაში შექმნილ სიტუაციაზე. 

(ინტერვიუ ჩაწერილი და გამოქვეყნებულია (გაზეთში “ქრონიკა+”) არჩევნებამდე ერთი კვირით ადრე). 

sevdia-ugrexelidze

სევდია უგრეხელიძე: საარჩევნო გარემოს მონიტორინგი არჩევნებამდე რამდენიმე თვით ადრე იწყება, მაგრამ ეს იმას არ ნიშნავს, რომ საარჩევნო გარემო მაშინ იქმნება. ამ არჩევნებზე გარემოს ჩამოყალიბება დაიწყო 2012 წლის ოქტემბრის შემდეგ, როდესაც დაიწყეს თვითმართველობებში შევარდნა, სკამების გადმოყრა, ზეწოლა. ეს ხალხი ნამდვილად იყო ხელისუფლებისგან პროვოცირებული, რადგან პარლამენტის წევრები და თვით მაშინდელი პრემიერ-მინისტრი ივანიშვილი ღიად აცხადებდნენ, რომ აბა, რა გინდათ, 9 წელი ხალხი გამწარებული იყო, ახლა, შეიცვალა ცენტრალური ხელისუფლება და ადგილებზეც უნდა შეიცვალნონ, აბა რა, ძალთა თანაფარდობა უნდა შეესაბამებოდეს იმას, რაც არის ცენტრალურ ხელისუფლებაში. ეს იყო არა მხოლოდ უვიცობა და სრული უწიგნურობა, არამედ გამიზნული ქმედებაც, რადგან ხელისუფლებაში არიან ადამიანები, ვინც ძალიან კარგად იციან ხელისუფლების დანაწილების პრინციპიც და ისიც, რომ ცენტრალური ხელისუფლების არჩევნები არაფერს ცვლის ადგილობრივ დონეზე. ამ მხრივ მინდა გამოვყო სამი გრაცია და სამართლის სამი მუზა.

- კერძოდ?

- ეკა ბესელია, თინა ხიდაშელი და მანანა კობახიძე, რომელთაც ასევე დავამატებდი, თეა წულუკიანს, თუმცა მას მეტად ესმის სტანდარტები, მაგრამ არც ის ჩამორჩებოდა დანარჩენებს აგრესიულ გამოსვლებში. შეიძლება, რომ იუსტიციის მინისტრს ჰქონდეს მკაცრი გამოსვლები, თუ ეს ჯდება კანონის ფარგლებში, მაგრამ ეს ასე ნამდვილად არ იყო, ხშირად მისი მკაცრი გამოანთქვამები სრულიად ეწინააღდეგება სტანდარტებს და მის პირად აგრესიას გამოხატავს, მაგრამ ეს რაღა გასაკვირია, როცა ქვეყანაში პროკურორად იქცა  ეკა ბესელია – ადამიანის უფლებების დაცვის კომიტეტის თავმჯდომარე. მე დარწმუნებული ვარ, რომ თინა ხიდაშელმა ძალიან კარეგად იცის ბევრი რამ, როგორ არის და როგორ უნდა იყოს, მაგრამ აგრესიულ განცხადებებს აკეთებდა და აკეთებს ამ ცოდნის საპირისპიროდ. ესე იგი იგი რწმენით არაა კანონის მხარეს, უკანონობის მხარესაა და ამიტომ შეუძლია აკეთოს ისეთი აგრესიული განცხადებები, რომელიც პირდაპირ შედის კონფლიქტში კანონთან. ესაა, თორემ მე ნამდვილად ვიცი, რომ შტერი არაა. მე ვსაუბრობ ისეთ ადამიანებზე, რომელსაც მოეთხოვებათ რაღაც, თორემ მე არაფერს ვამბობ ისეთებზე, როგორიცაა მაგალითად ვოლსკი, რომელსაც არც მოეთხოვება და არც უნდა მოსთხოვო, უბრალოდ უნდა გაიღიმო.

- რატომ არ უნდა მოსთხოვო, კანონმდებელია.

- კი არის კანონმდებელი, მაგრამ მისი ბიოგრაფიიდან გამომდინარე, მას არაფერი მოეთხოვება, ადამიანი ამბობს, მერე რა რომ ცეკაში ვმუშაობდი ან “ოდეერი” ვიყავი, მე კაცი არ მომიკლავსო. მიდი და ელაპარაკე! ეს ხელისუფლება ხალხს ახალი პოლიტიკური კულტურისკენ, უფრო მაღალი სტანდარტისკენ კი არა, სიბნელისკენ, უფსკრულისკენ უბიძგებდა, როცა ეუბნებოდა რომ დიახაც, არ უნდა მოითმინოთ, შეიცვალა ცენტრალური ხელისუფლება და თქვენ ისევ ნაციონალური მოძრაობის წარმომადგენლები გყავთ გამგებლებად. ამის შედეგი იყო ის რომ 73-დან 50 მუნიციპალიტეტში შეიცვალა ძალთა ბალანსი, უმრავლეოსბა გახდა ქართული ოცნების, შეიცვალა გამგებლები, აღმასრულებელი რგოლები. პრაქტიკულად, მათ უკვე ჩაატარეს „არჩევნები“ არჩევნების გარეშე და ამ შეცვლილი ბალანსით მოვედით არჩევნებზე. ღარიბაშვილი კი დადის და იტყუება, დანაპირებს იმიტომ ვერ ვასრულებდით რომ ნაციონალები იყვნენ ისევ ადგილობრივ ხელისუფლებაშიო, მაგრამ ხალხმა ხომ იცის რომ ეს ასე არაა, რომ გადავიდნენ ის ნაციონალები მათ მხარეზე? მე არ ვამტყუნებ კახი კალაძეს როცა ამბობს რომ არ უნდათ ყოფილი ნაციონალები ხელისუფლებაში. „ღამურა“ ყველამ ვიცით… ეს პირები, „ნაცქოცები“, რომლებიც გადახტდნენ და გაქოცდნენ, სძულთ ქოცებს, არათუ სძულთ, აყვედრიან კიდეც და ამბობენ რომ ისინი საერთოდ მადლობელი უნდა იყვნენ რომ არ დაიჭირეს. ბევრი ანგარებით გადახტა, ბევრი პროკურატურის მეშვეობით გადაიბირეს, მაგრამ მათ ასე კი არ უნდა მოპყრობოდნენ,  უნდა დაესაჯათ, უნდა აღძრულიყო საქმე, გაფორმებულიყო საპროცესო შეთანხმება, გადაეხადათ რაც გადასახდელია და შემდეგ მიეთითებინათ, სად და როგორ დაავალა გიგი უგულავამ კანონის დარღვევა, ახლა რომ დგანან და ჩვენებებს იძლევიან და შესაძლოა, ისინი მართლა არღვევდნენ კიდეც კანონს.

-“კოლექტიური შიხიაშვილის“ თემას მივადექით, ფიქრობთ თუ არა, რომ ასეთი ხალხის ყოლა, იყო ნაციონალური მოძრაობის დიდი შეცდომა და, იქნებ, დანაშაულიც კი? არავინ არ იცის ვინ როდის გიღალატებს, მაგრამ დღეს რომ საუბრობენ მის ინტელქტუალურ დიაპაზონზე, ვოლსკის ბიოგრაფია ახსენეთ და „შიხას“ რა ბიოგრაფია ჰქონდა, რომ გვერდით ამოიყენეს?

- მართალი ბრძანდებით, ეს იყო ხალხი, რომელსაც თავდიანვე ეტყობოდათ რომ არ იყვნენ დადებითი პიროვნებები, პატიოსანი პროფესიონალები და უბრალოდ იყვნენ დავალების მონურად შემსრულებლები, რომლებიც სხვათაშორის  არც არავის უთანხმებდნენ, ამ დავალებებს რა მეთოდით ასრულებდნენ. გიგი აძლევდა ლეგიტიმურ დავალებას და ისინი ახორცილებდნენ ამ დავალებას დანაშაულებრივი გზით. შეცდომა ის იყო, რომ არ ინტერესდებოდნენ როგორ ხორციელდებოდა ეს დავალება, ეს იყო შეცდომა და ასეთი მონური ფსიქოლოგიის ხალხი არ უნდა უნდოდეთ ლიდერებს. აი, ამას ვუთვლი ჩემ პარტიას დიდ ცოდვად. ასევე იყო მეორე ნაწილი, აბსოლუტურად არაკომპეტენტური და უვარგისი ადამიანები, რომლებიც არც ავლენდნენ თავს, ზუსტად ასეთი იყო შიხიაშვილი, რომელსაც არანაირი პოზიცია არ ეჭირა, გარდა იმისა რომ საკრებულოს წევრი იყო, მეტი უნდოდა, ეს მეტი რომ ვერ მიიღო, სწორედ ამიტომ იყო გაბრაზებული. ვერ გეტყვით, რომ რამე ვიცოდი მასზე, როგორი იყო, გარდა იმისა რომ თითონ მითხრა მხედრიონელი ვიყავიო. ასე რომ, მე რომ გითხრა, ვიცნობდი, ან ვინმე იცნობდა-მეთქი… უბრალოდ, იმ არტისტიზმით, რომლითაც მერე და მერე შეიჭრა როლებში, შეეძლო დადებითი, ზრდილობიანი ფონის შექმნა…

- კი მაგრამ პარტია არ უნდა იყურებოდეს ამ არტისტული ფასადის იქით? ან ინტელექტი არ არსებობს, ან “სივი”, ან ბიოგრაფია, ოპზიციური პარტია შეიძლება შეცდეს, მაგრამ სახელისუფლებო პარტიას ხელი მიუწვდება გადაამოწმოს ყველაფერი.

- შეცდომის უფლება ყველას აქვს, ადამიანი შეიძლება შეცდე, მაგრამ აპრიორი არ უნდა გინდოდეს დაბალი ინტელქეტის, მონური ფსიქოლოგიის ადამიანები. მე ვფიქრობ, რომ ამის განსაზღვრა და ამის მოშორება შეიძლებოდა  ჩვენი პარტიის ლიდერების მხრიდან. მაგრამ შეცდომა მაინც შეიძლება მომხდარიყო, ღალატით, შეიძლება პროფესიონალმაც გიღალატოს. კიდევ ერთი მომენტია, მე ყოველთვის მომწონდა  ის, რომ გიგი უგულავასთან მაინცდამაინც არ გადიოდა მლიქვნელობა, არ იყო ენის მიტან-მოტანა, მაგრამ ახლა იცით რას ვფიქრობ? ძალიან ბევრმა ცუდად ისარგებლა იმით, რომ გიგის არ უყვარდა ჭორაობა და ენებს მასთან ვერავინ მიიტანდა. მეც არ მიყვარს, ვიღაცა რაღაცას რომ მიყვება, მაგრამ მეორეს მხრივ თუ სრულ ინფორმაციას არ ფლობ, ვერც გაცხრილავ ამ ინფორმაციას და ვაკუუმში აღმოჩნდები. არც გიგი, არც მამუკა ახვლედიანი, არ იყვნენ დაკავებული ამ ჭორაობით, არ ჰქონდათ გარკვეული ინფორმაცია და მართლაც გამოეპარათ რაღაც. როცა იცოდნენ, რომ არ უყვარდათ ეს, აღარც მიდიოდნენ და აღარც ეუბნებოდნენ, მეც მათ შორის. ჩემ თვსაც ვიდანაშაულებ, როცა რაღაც არ მომწონდა და რაღაც ვიცოდი, ხომ შეიძლებოდა მეთქვა? მაგრამ ვფქიორობდი რომ მიხვდებიან, თავად გადახედავენ, გაიგებენ…

- ქალბატონო სევდია, დავუბრუნდეთ საარჩევნო გარემოს თემას, როგორ მიგაჩნიათ, შედარებით სხვა არჩევნებისგან, საარჩევნო გარემო მართლაც მშვიდია, როგორც ამას ხელისუფლება აცხადებს ?

- ვისთვის მშვიდია და ვისთვის…  გუნავას რომ მიუგზავნიან ქარდავას ოჯახს, ისე როგორც რაფალიანცის ოჯახი მიუგზავნეს ღვინიაშვილს, მათთვის მშვიდია? კი, შედარებითია ყველაფერი, კვერცხის სროლა სჯობს რა თქმა უნდა ქვის სროლას, იმიტომ რომ თავს არ გაგიტეხავს, მაგრამ უკვე ქვებზეც გადავიდნენ, ქვის სროლა სჯობს თოფის სროლას… თუ ასე, მხოლოდ გარეგნულ სიმშვიდეზე მიდგა საქმე, საქართველოში არც ერთი არჩევნები ისე მშვიდად არ ჩატარებულა, როგორც ჩატარდა 1992 წელს, რომელიც ჩატარდა აფხაზეთის ომის, ზვიადისტების ხოცვა-ჟლეტვის ფონზე. ხალხი სახლში იმალებოდა რომ არჩევნებზე არ წასულიყო, დაწიეს ბარიერი და ჩატარდა მშვიდად, მაგრამ დემოკრატიული არჩევნები იყო? დღეს საარჩევნო გარემო გაფუჭებულია და თანდათან უკვე სამარცხვინო ხდება, მე ვიყავი ფონიჭალაში, სადაც  მოცვივდნენ ოცნების აქტივისტები და დებოში, კვერცხების სროლა ატეხეს. მე მაჟორიტარებთან ერთად დავდივარ შეხვედრებზე და ვხედავ ხალხის პატივისცემასაც და შეცვლილ განწყობებსაც, მოდიან და პირდაპირ გეუბნებიან, რომ უკეთესობა უნდოდათ და ამიტომ შემოხაზეს 41, მაგრამ ახლა მიხვდნენ რომ ამათგან არანაირი ხეირი არ იქნება, არც იმას მალავენ რომ ეშინიათ, სურათებსაც არ გვაღებინებენ, გვეუბნებიან, რომ მეზობლები ჩვენ გვაძლევენ ხმას, მაგრამ ჩვენთან დაფიქსირების ეშინიათ, ამის შემდეგ ხელისუფლებას უფლება აქვს ილაპარაკოს, რომ გარემოა მშვიდი და შიში არაა დანერგილი? გეუბნებიან რომ “სუსი” აშინებს, არა მხოლოდ იმათ ვინც საჯარო სამსახურშია, ყველას.  ვინც კი სადმე მუშაობს, ვისაც კი მარკეტი აქვს, ყველას ეშინია. როდესაც ღარიბაშვილი, ჯაჭვლიანი ან ვოლსკი გამოდის, არა აქვს მნიშვნელობა ჩვენ გვემუქრება თუ იმათ, როდესაც ჩვენ გვემუქრებიან, ეშინიათ ჩვენ მხარდამჭერებსაც. მეტსაც გეტყვით, ძალიან ხშირად მირეკავენ და მეუბნებიან, ჩვენ ქუჩაზე დაიწყო ასფალტის დაგება და შეწყდა. რა ხდება? ტენდერებში გამარჯვებულ კომპანიებს აშინებს სუსი და ისინიც ტოვებენ სამუსაოს, ურჩევნიათ რომ ჯარიმა გადაიხადონ. რატომ აშინებენ? რომ არჩევნებამდე არ გაკეთდეს და ნაციონალებს არ ჩაეთვალოთ…  ამ ქართულ ოცნებას ჰგონია რომ მთელი მერია ნაციონალური მოძრაობაა… ამათ ჰგონიათ, ჩვენ რომ გზას დავაგებთ, ჩვენ მოგვცემენ ახლა ხმას, მასე ჩვენ იმდენი გვქონდა გაკეთებული, მაგრამ წავიდნენ და მაგათ მისცეს ხმა… შიში არაა, როცა ტენდერში გამარჯვებული კომპანია ტოვებს სამუშაოს? ხან ტენდერს ვაცხადებთ და არც შემოდიან, იმიტომ კი არა, რომ ვინმე ეუბნებათ, იმიტომ რომ უკვე ყველას ეშინია და არჩევნებს ელოდება. ეშინიათ, რომ მერე არ გააგდონ, არ დააბრალონ რომ ნეპოტიზმით იყვნენ შემოსული. ეს არ არის იმის ნიშანი, რომ შიშია დანერგილი? ღარიბაშვილი გაიძახის აღარავის არ ეშინიაო. რა თქმა უნდა ღარიბაშვილს აღარ ეშინია, მას მანამდე ეშინოდა, სანამ სიმამრი ციხეში ჰყავდა და თვითონ საერთოდ არ ჩანდა, სანამ ივანიშვილმა არ აღაზევა. რახან ახლა აღარ ეშინია, მაგას ჰგონია, რომ აღარავის აღარ ეშინია. ღარიბაშვილი საერთოდ კარიკატურულ ფიგურად იქცა, არცაა ფიგურა და რაც ყველაზე სამწუხაროა, არც უნდა რომ იქცეს ფიგურად, იმიტომ რომ თავს იმასხარავებს, გამოდმებით სისულელეებს ლაპარაკობს და ამ ყველაფერს მართლაც ლანზღადარობის ხასიათი აქვს. ღარიბაშვილს მე არც განვიხილავ ცალკე, ისაა ივანიშვილის მარიონეტი, ფილმი „სათამაშო“ მახსენდება მასზე. ისაა მარიონეტი, ოღონდ მეტი საკუთარი აგრესია გააჩნია.  ქვეყანამ იცის, რომ სიტუაციას მართავენ არალეგიტიმური ადამიანები, კერძოდ პრემიერმინისტრი ისევ ივანიშვილია და ღარიბაშვილი მისი მარიონეტია, რომ ჭიკაიძე ღარიბაშვილის მარიონეტია და სინამდვილეში შსს-ს მართავს ჯანყარაშვილი და ზედელაშვილი, რომ პროკურორი არ არის ბადაშვილი და ისევ ფარცხალაძე მართავს, სოზარ სუბარი მინისტრი არის, მაგრამ სინამდვილეში მის კონტროლიდან გასული არის სასჯელაღსრულების დეპარტამენტი, ამას არ გვედავებოდნენ ჩვენ? აბა როგორ ედავებიან ბაჩო ახალაიას, თანამდებობაზე აღარ იყავი, მაგრამ შენ მართავდი სიტუაციასო? თუ ეს ასე იყო, და ამის გამო მოხვედი შენ რომ ხალხს ეს აღარ უნდოდა, კიდე იმას აკეთებ? დარბაისელს მადლობას როგორ უცხადებ და ხვედელიძეს? ყასიდად მაინც გაბრაზდი. არადა, ნამდვილად არ მეგონა, ახალგაზრდა კაცია, მეგონა სხვანაირად წარმართავდა ყველაფერს, მაგრამ სამწუხაროდ ეს ასე არ მოხდა. ჩვენ ნამდვილად არ გვსურს ხელისუფლება ცუდად იქცეოდეს და ამ დივიდენდით გავაგრძელოთ მოღვაწეობა. არა, იყვნენ კარგები, აკეთონ საქმე და ჩვენ ახალ მიზნებს, ახალ ამოცანებს დავსახავთ. ჩვენ გვაქვს ამის გამოცდილებაც, შესაძლებლობაც, რომ ახალი ამოცანები და  ახალი მიზნები დავუსახოთ ჩვენ ქართველ ხალხს, ჩვენ თავს და იმ ახალი შეთავაზებებით მოვიდეთ შემდეგ არჩევნებზე.

- როგორ ფიქრობთ,  ღარიბაშვილი, თავისი გამონათვქმებით, რომელიც ბოლო დროს სააკაშვილის მისამართითაა,  სააკაშვილის საპირწონედ წარმოჩენას ხომ არ ცდილობს?

- ვერ წარმოჩინდება, რაც არ უნდა ყინჩად ეჭიროს თავი, ღარიბაშვილი კი არა, სააკაშვილის საპირწონედ ივანიშვილი ვერ წარმოჩინდება, მიუხედავად იმისა რომ ძალიან მძიმე ფიგურაა თავისი 7 მილიარდით. სამწუხაროდ, ღარიბაშვილი საერთოდ ფიგურა კი არა,  მართლაც კარიკატურადაა ნაქცევი. დღევანდელ ხელისუფლებაში, კარიკატურების მეტი რა არის, მაგრამ ძალიან საწყენია რომ პრემიერ-მინისტრია კარიკატურული. საწყენია, რომ დადის საზღვარგარეთ და მისი ქცევა არ შეესაბამება არანაირ სტანდარტებს. ეკითხებიან ქვეყანაზე და იწყებს წინა ხელისუფლებაზე ლაპარაკს. იმაზე ლაპარაკს, რომ საქართველომ დაიწყო აგვისტოს ომი. რა, მიხეილ სააკაშვილმა განა არ იცოდა, ის რაც მთელმა საქართველომ იცის? რომ შევარდნაძე შეიჭრა აფხაზეთში და გამიზნულად, რუსეთთან შეთანხმებით,  ომით დაკარგა აფხაზეთი? რა, ვერ იტყოდა, რომ ეს შევარდნაძემ გააკეთა? ვერ იტყოდა ამას საერთაშორისო ტრიბუნებიდან? მაგრამ არ გააკეთა იმიტომ, რომ საქართველოსთვის იქნებოდა ცუდი და კარტბლანშს მისცემდა სეპარატისტებს და რუსებს. საერთაშორისო სამართლის თვალსაზრისით, მნიშვნელობა არა აქვს,  რომელი ხელისუფლება აშავებს, კარგი თუ ცუდი. თუ იტყვი რომ იმან დააშავა, ასე იგი ქვეყანამ დააშავა. სააკაშვილს არც ერთხელ არ გაულანძღია შევარდნაძე ამ მიმართულებით, და რას აკეთებენ ივანიშვილი და ღარიბაშვილი? სადაც მიდიან, ყველგან გაიძახიან, რომ ეს რეფორმები, ყველაფერი ტყუილია, ბუტაფორიაა, რომ მან დაიწყო ომი. ეს ყველაფერი არის მტრის დაკვეთა. და შეგნებულად აკეთებს ამას ვინმე თუ შეუგნებლად, არა აქვს მნიშვნელობა, დავალება აქვს პუტინისგან ივანიშვილს და ივანიშვილისგან ღარიბაშვილს თუ თავიანთი უვიცობისა და გაუნათლებლობის გამო ასხამენ მტრის წისქვილზე წყალს, რა გაანსხვავებაა? ქვეყანას ვნებენ, ამაშია უბედურება. ეს სისულელით თუ მოსდით და არა აგენტურული დავალებით, ეს ბევრად უფრო საშიშია, ვინაიდან დავალებას მალე აეხდება ფარდა და ხალხი გასცემს პასუხს, თუ სისულელეა, სისულელეს არ აქვს საზღვარი და დასაშვები ხდება სულელების ყოფნა ხელისუფლებაში. ან ეხლა რას აკეთებს? ნაკლებ სისულელეს? მისი წყალობით, საარჩევნო კამპანია მიდის მძიმედ და აგრესიულად, ნაციონალების დადანაშაულების, ლანძღვა-გინების ფონზე. რას ნიშნავს როცა პრემიერი ამბობს „არ დავუშვებთ სხვა ძალის გამარჯვებას“? თან, როცა იქვე ამბობს რომ ეს თვითონ იმ რეგიონებისთვის იქნება ცუდი, არ არის ეს პირდაპირი მუქარა? რეპრესიებით, ტრანსფერების არ მიცემით და ა.შ? მათ უკვე დააყენეს ეჭქვეშ ამ არჩევნების ლეგიტიმურობა, დემოკრატიულობა.

- კიტოვანი გამოჩნდა იმ რუსთაველზე, რომელიც დაანგრია, რაც არავის გაუპროტესტებია. ახლა იარაღის დაკანონებას ითხოვს თავისი ბიჭებისთვის, ღარიბაშვილი ამბობს რომ ის უკანონოდ იყო დასჯილი ნაციონალების მიერ…

- კიტოვანი შევარდნაძის დროს გამოვიდა ციხიდან, წავიდა, “გრუს” აგენტია, ეს ყველამ იცის, იმიათ ტერიტორიაზე იყო, უბრალოდ ტახტრევანით არ შემოგვიყვანია უკან, ალბათ ამას გულისხმობს ღარიბაშვილი. ღარიბაშვილი ამბობს, რომ ახლობელია მისი კიტოვანი, ღმერთმა მშვიდობაში მოახმაროს, გასაგებია უკვე ღარიბაშვილი ვინაა, თუკი კიტოვანი მისი ახლობელია… ვოლსკი ამბობს, რომ თურმე კიტოვანს ბევრი კარგი გაუკეთებია… ესენი და კიტოვანი სულიერი ძმები არიან, ვერ იმალება ის ფაქტი რომ ამათი აზროვნება არის კიტიოვანისებურ-მხედრიონისებური. ვერ გეტყვით საშიშია თუ არა კიტოვანი, ეგ იარაღს რომ ითხოვს, შეიძლება უკვე აქვს კიდეც და შეიძლება კიდეც მისცენ და დაუკანონ, ცხადია იქ სულ სხვა იქნება ხელმძღვანელი და გონებაჩლუნგ კიტოვანს არავინ არაფერს შეეკითხება.  მე მაინც ვფირობ რომ ის ხალხის დაშაშინებლადაა გამოყვანილი ასპარეზზე, იმიტომ რომ კიტოვანის ხსენებაზე ხალხს შიში უჩნდება. არაერთი კრიმინალი იყო გადახვეწილი საქართველოდან, მათზე დევნა არ იყო, მაგრამ ისინი არ ჩამოდიოდნენ, რადგან მათთვის სასუნთქი გარემო არ იყო საქართველოში, ახლა ყველა კრიმინალისთვის და კანონიერი ქურდისთვის საუკეთესო გარემოა და მნიშვნელობა არა აქვს შეცვლი თუ არა კანონს. რაც გინდა დააბზრიალოს თვალები ჩვენმა ირაკლიმ, მარიხუანის ლეგალიზაცია არ მოხდებაო, ეს არის სასაცილო. ჯერ ერთი, მარიხუანის ლეგალიზაცია რომ არ მოხდება, ეს არის ცუდი, მაგრამ ტრაგედია არაა, ტრაგედია ისაა რაც ხდება, მომიატა ნარკოტიკების მოხმარებამ, „კრაკადილი“, ჩაცუცქული ბიჭები, მოიმატა ამ ნიადაგზე სიკვდილიანობამ, ჰყვევის კრიმინალი და გვიმტკიცებენ რომ დაკლებულია, გარდა ამისა, ყველამ იცის ის რომ ყოფილი პოლიტპატიმარი ეს არის უკვე მაგათი ზონდერი, სადაც უნდა გააგზავნიან და ვისაც უნდა აცემინებენ, ან თვითონ გაილახებიან, მაგრამ თავის წილს რაღაცას მიიღებენ. სრული ქაოსია, სადაც არავინაა დაცული და ასეთ პირობებში ჩატარებული არჩევნები, ვერანაირად ვერ იქნება დემოკრატიული. თუმცა ვერ ვიტყვი, რომ ხალხში უკვე აკუმულირებული ის შეგნება, როგორ უნდა მოიქცეს ასეთ ვიტარებაში არჩევნებზე. 2 წელი კიდევ ეს ხელისუფლება უნდა იყოს და თუ ეს ხალხი თვლის, რომ მოატყუეს, ეს ამ არჩევნებზევე უნდა უთხრას ამ ხელისუფლებას, თუ კიდევ მათ მისცემენ ხმას, ამი ეტყვიან – „ეგრე გააგრძელე“ და ვწუხვარ, ეს ხალხი კიდევ უფრო შავ დღეში ჩავარდება. თუ ახლავე შეანჯღრევენ ამ არჩევნებზე, ასე მოხდება. პირადად ჩემი სურვილია, გონს მოეგოს ეს ხელისუფლება,  ხადურის კოჭლ და ბრმა ფინანსურ პოლიტიკა კი არ გატარდეს ქვეყანაში, დაეყრდნოს პროფესიონალებს და გააუმჯობესონ მდგომარეობა ამ 2 წლის განმავლობაში, თუ უნდათ რომ ეს ქვეყანა არ გადაიჩეხოს ხრამში, თორემ თვითონაც გადაყვებიან აუცილებლად და სამწუხაროდ ჩვენც გადავყვებით, ამიტომ ამ არჩევნებზე ჩვენ მოუწოდებთ ხალხს რომ აგრძნობინონ ეს, გამოაფხიზლონ ეს მთავრობა.

- ანუ ყვითელი აუნთონ.

- დიახ, ყვითელი აუნთონ. ამ ხელისუფლებამ კი დაიწყოს მუშაობა. მე პირადად როგორც ნაციონალური მოძრაობის პირველი ნომერი, მზად ვარ ვითანამშრომლო მათთან. გავუზიარო, რა გამოცდილებაც მაქვს დაგროვილი, მაგრამ ისინი არიან მზად ამისთვის? მოერევიან თავის აგრესიას? რომელიც მათი შიშითაა გამოწვეული? მათ ეშინიათ ნაციონალური მოძრაობის, ეშინიათ მიხეილ სააკაშვილის, რომელიც სულ სხვაგანაა და სასაცილო რჩევებს აძლევენ უკრაინის პრეზიდენტს რომ არ მოუსმინოს სააკაშვილს. ეს არის ძალიან დამამცირებელი! თავმოყვარე ადამიანი რჩევას არ მისცემს იმას, ვინც რჩევას არ ეკითხება… ვურჩევ, ნაცმოძრაობის შიში დაძლიონ, იმიტომ რომ ნაციონალური მოძრაობა იქნება თუ სხვა იქნება, აუცილებლად შეიცვლებიან და ისე მოიქცნენ რომ შეიცვალნონ მშვიდობიანად და არა სასტიკი დამარცხებითა და აგრესიული მეთოდებით, ხალხი რომ ქუჩაში დასდევდეს ქვებით. ის კი არა ახლა რომ მოგზავნილი, ფულგადახდუილი ხალხი დაგვდევს ჩვენ… თუ შიშს ვერ მოერევიან, წინ ვერ წავლენ, თუ წინ ვერ წავლენ, ქართველი ხალხი, უმრავლეოსობა ეტყვის მათ უარს, იმ ნდობაზე, რომელიც მათ ივანიშვილს გამოუცხადეს, ივანიშვილი სად არის? – ფაფუ.

ნიკა მელიას პარადოქსული რჩევა ხელისუფლებას

nika 1

„სულაც არ მივიჩნევ ტრაგედიად იმას რომ  წინა ხელისუფლებამ არჩევნები წააგო. მე თუ მკითხავთ, უნდა წაეგო კიდეც…“

(ინტერვიუ ჩაწერილია არჩევნებამდე ერთი თვით ადრე. დაიბეჭდა გაზეტში “ქრონიკა+”). 

რეზო შატაკიშვილი

ერთ თვეში თბილისს ახალი მერი ეყოლება. როგორ აფსებს საკუთარ შანსებს, ვისი და რისი იმედი აქვს ნაციონალური მოძრაობის კანდიდატ ნიკა მელიას? რას ფიქრობს კონკურენტის დაპირებულ მილიონ ხეზე და ხელისუფლების ლამის ერთი ამდენ უკვე დაშვებულ შეცდომებზე? „ქრონიკა+“ ნიკა მელიას ესაუბრება.

ნიკა მელია: გამარჯვების იმედი თავიდანვე მქონდა და მაქვს. წინააღდეგ შემთხვევაში, სხვანაირად რომ შემეფასებინა ჩემი შანსები, არც მივიღებდი მონაწილეობას. წინასაარჩევნო კამპანიის აქტიურად დაწყების შემდეგ გამარჯვების რწმენა კიდევ უფრო გამიძლიერდა. ამ არჩევნებს არ ჰყავს უალტერნატივო კანდიდატი , თითოეულ ხმას ექნება გადამწყვეტი მნიშვნელობა და ყველაფერი დამოკიდებული იქნება საარჩევნო კამპანიაზე. ადრე იყო არჩევნები, სადაც მეტ-ნეკლებად ყველაფერი წინასწარ იყო განსაზღვრული, დღეს ძალიან რთულია რაიმეს პროგნოზირება.

- უალტერნატივო კანდიდატი არც „ენდიაის“ კვლევებით იკვეთება, გამოკითხულთა საკმაოდ დიდმა ნაწილმა არ დაასახელა ვის აძლევს ხმას, ამდენად მართლაცაა დამოკიდებული როგორ წარიმართება წინასაარჩევნო პერიოდი, თუმცა, თქვენი კონკურენტი ნარმანია ვარაუდობს რომ ეს ხმები მისია.

- არ ვეთანხმები სახელისუფლებო კანდიდატს, იმიტომ რომ იმ ადამიანების უმრავლესობა, რომლებიც ამგვარ გამოკითხვებში თავს იკავებენ დასახელებისგან, მეტწილად ოპოზიციას უჭერენ მხარს. გარდა ამისა, ეს კვლევა დასრულდა აპრილის დასაწყისში, როცა მე ახალი დაწყებული მქონდა კამპანია და გამოკითხულთა 27% ამბობდა რომ არც კი სმენია ვინაა ნიკა მელია. დღეს რომ ტარდებოდეს კვლევა, დარწმუნებული ვარ სულ სხვა შედეგი დაფიქსირდებოდა ამ თვალსაზრისით. იმიტომ რომ რეალურად მაგ კვლევის დასრულების შემდეგ შევიდა კამპანია აქტიურ ფაზაში და მქონდა 140-მდე შეხვედრა. მიმაჩნია რომ ძალზე საჭირო და მნიშვნელოვანია რაც შეიძლება მეტი შეხვედრა, მეტი კომუნიკაცია სხვადასხვა საზოგადოებრივ ჯგუფებთან, რომ მათ მიეცეთ საშუალება ცნობიერად, ცივი გონებით გააკეთონ არჩევანი და ბრმად არ გაჰყვნენ ავტორიტეტებს. სახელისუფლებო კანდიდატი მაქსიმალურად ცდილობს რომ ქართულ ოცნებას შეასრულებინოს პოლიტიკური ორთქმავლის ფუნქცია და ამის ხარჯზე გახდეს დედაქალაქის მერი, მიუხედავად ამისა, მიუხედავცად ადმინისტრაციული რესურსებისა, რაც მათ გააჩნიათ, მძიმე მდგომარეობაში არიან და გადაჭარბების გარეშე თუ შევაფასებ შანსებს, ეს შასები არის 50 50-ზე.

- მარტო საარჩევნო კამპანიაზეა დამოკიდებუილი, თუ იმაზეც რა შეცდომებს დაუშვებს ეს ხელისუფლება ამ ერთი თვის მანძილზე? იმიტომ რომ ხელისუფლების ყველა შეცდომა, უნიათობა, კრიმინოგენური ფონის გამწვავება,  მათ საწინააღდეგოდ მოქმედებს და აკარგვინებს ხმებს, გაქვთ თუ არა ამ ხელისუფლების შეცდომების იმედიც?

- მე  პირველ რიგში საკუთარი თავის იმედი მაქვს და ჩემი მეგობრების და პოლიტიკური გაერთიანების. რაც შეეხება შეცდომებს, სამწუხაროდ, ხელისუფლება ძალზე უხვად უშვებს, რაც მაინცდამაინც არ მახარებს, იმტომ რომ ამ ქვეყანაში ვცხოვრობ და გამიხარდებოდა რომ ქვეყანას ჰყოლოდა ძლიერი ხელისუფლება, რომელიც მოიტანდა კეთილდღეობას და ეს კეთილდღეობა გავრცელდებოდა თითოეულ ჩვენთაგანზე. ამის საპირისპირო რომ დავინახე, მაგან გადამაწყვეტინა კენჭი მეყარა დედაქალაქის მერობაზე. თუ ამ ხელისუფლების შეცდომების ტენდენციას დავაკვირდებით, ვნახავთ რომ მზარდია ეს ტენდენცია და შესაბამისად დიდია იმის ალბათობა, რომ კიდევ არაერთ შცდომას დაუშვებენ. აშკარად ჩანს რომ ნერვიულობენ, ატყობენ რომ არაფერი გამოსდით, პრაქტიკულად შიშის სინდრომით არიან შეპყრობილნი, რაც კიდევ უფრო ზრდის შეცდომების დაშვების ალბათობას.

- საქმიანობაში დაშვებული შეცდომების გარდა, არის კიდევ იაღლიშები, რომლესაც ასევე უხვად უშვებენ საჯარო გამოსვლების დროს, მაგალითად თინა ბოკუჩავა ლევან თარხნიშვილს „მიათხოვეს“… ახლა, ზუგდიდში გამოაცხადა, რომ 9 წელი ირბეოდა სამეგრელო, არადა, სამეგრელოს კარგად ახსოვს ვინ და როდის არბევდა…

- სამწუხაროა, რომ პრემიერმინისტრი ზუგდიდში საუბრობდა არა როგორც ქვეყნის პრემიერმინისტრი, არამედ როგორც კლასიკური ოპოზიციონერი. მათი მთავარი პრობლემა სწორედ ეგაა, მოქმედებენ როგორც ოპოზიციის ოპოზიცია. ვერ გააცნობიერეს რომ ქვეყნის სადავეებთან არიან და განსაზღვრავენ ქვეყნის პოლიტიკას. ვერ გამოვიდნენ იმ კომპლექსიდან რომ ვიღაც კვალიფიკაციით, პროფესიონალიზმით სჯობს. წელიწადისა და 8 თვის განმავლობაში შიშის სინდრომი ჩამოუყალიბდათ. იმის კი არ ეშინიათ, რომ ადრე თუ გვიან დაკარგავენ ძალაუფლებას და ოპოზიციაში მოუწევთ გადასვლა, რაც სავსებით ნორმალურია, არამედ იმის, რომ ჩადენილი აქვთ მთელი რიგი დანაშაულებრივი შეცდომები და  თუ ხელისუფლება შეიცვალა, პასუხისგება მოუწევთ. დიახ, იმ 9 წლის მანძილზეც იყო შეცდომები, დანაშაულებრივი შეცდომებიც, რამაც რამოდენიმე თანამდებობის პირს ჩამოუყალიბა კიდეც ანალოგიური შიშის სინდრომი, მაგრამ თუ მათ 9 წლის თავზე ჩამოუყალიბდათ, დღეს იგივეს ვხედავთ წელიწადისა და 8 თვის თავზე. ნამდვილად არ მახარებს იმის თქმა, რომ ჩვენ ქვეყანას ჰყავს პრემიერ-მინისტრი, რომელსაც მანამდე არც ერთი დღე, არც ერთი საათი, არც ერთი წუთი არ უმუშავია სახელმწიფო სამსახურში და ისე გახდა სახელმიწიფო სამსახურების უფროსი. ცხადია იგი ნერვიულობს, ღელავს და  შეცდომას შეცდომაზე უშვებს. ნაცვლად იმისა რომ სამართლიანობა დამკვიდრდეს, რატომღაც ისინი საუბრობენ სამართლიანობის აღდგენაზე. 

- ეგ მართლაც საკითხავია, თუ „აღდგენაზე“ საუბრობ, ესე იგი იმთავითვე უშვებ რომ ეს სამართლიანობა იყო და დაიკარგა,  და უკაცრავად როდის იყო? შევარდნაძის დროს?

- დიახ, მანდ ცდებიან ფუნდამენტალურად და გადასულნი არიან პოლიტიკურვ შურისძიებაზე. მათი მტავარი პრობლემა ის არის, რომ ხელისუფლება მხოლოდ პროკურატურა, ძალოვანი უწყებები ჰგონიათ და მთელი ეს პერიოდი გართული იყვნენ დაბარებებით, დაკითხვებით და სადავეები ხელიდან გაექცათ. სხვანაირად წარმოუდგენელიცაა, როცა დღე-ღამეში 24 საათია და 18 საათს უთმობ აბსურდულ სისხლის სამართლებრივ დევნებს. შედეგად მივიღეთ ის რომ ეკონომიკა სულს ღაფავს, სოციალური ფონი დამძიმდა. აგერ გუშინ ვიყავი დიდუბეში, თევდორე მღდვლის ქუჩაზე, სადაც მოგეხსენებათ არის უამარავი სავაჭრო ობიექტი, თითოეული ობიექტის მეპატრონე საუბრობდა იმაზე რომ რეალურად თუკი წინა წლებში ვაჭრობა იყო 2 ათასი და 3 ათასი ლარი დღეში, დღეს შემცირდა 300-400 ლასრამდე, მთაწმინდაზე თუ გვყავდა 1800 სოციალურად დაუცველი, რომელიც სარგებლობდა უფასო სასადილოთი, დღეს სარგებლობს 2 400, ანუ ყველა მიმართულებით ასეთი სურათია. იმატა უმუშევრობამ, კრიმინალმა, რანაირი სტატისტიკაც არ უნდა აქვეყნო, კრიმინალის მატება თვალშისაცემია, ქალაქის ცენტრში, დღისით მზისით მიდის სროლები. პროკურატურისა და ძალოვანი უწყებების გარდა,  არადა არის სხვადასხვა მნიშვნელოვანი ადამინისტრაციული ორგანოები, რომელიც კეთილდღეობას ქმნის სახელმწიფოში და მათ უფრო დიდ ყურადღებას უნდა უთმობდეს პრემიერმინისტრი. ხელისუფლებაში ახლადმოსულებმა, იმ ტალღაზე და ტავიანთი პროპაგანდით მიაღწიეს იმას, რომ  ოპონენტებს დააბრალეს ყველაფერი ის რაც იყო და რაც არ იყო, მაგრამ ხელისუფლების ხელისუფლებაში ყოფნის ერთადერთი გარანტია როდემდე შეიძლება იყოს წინა ხელისუფლების შეცდომები, თუნდაც დანაშაულებრივი შეცდომები? მითუმეტეს რომ მხოლოდ შეცდომები ნამდვილად არ ყოფილა. შეცდომები იყო ბევრი წარმატების კვალდაკვალ. დღეს რას ვხედავთ? რაც კარგი იყო შეჩერდა, დაკონსერვდა და რაც მანკიერი იყო, ყველაფერი გაგრძელდა.

- თუმცა ამ მანკიერებებს ისევ თქვენ, ნაციონალებს მოგაწერენ – ნაციონალები გვისმენენო.

- ამგვარი უპასუხისმგებლო განცხადებებით, რომელიმე პარტიას კი არა, ქვეყანას აყენებენ ზიანს. ამ ქვეყანაში რომ ინვესტორი ჩამოვა, დაიწყებს სიტუაციაში გარკვევას და გაიგებს რომ ხელისუფლება სიამაყით აცხადებს რომ იგი იმდენად მოწყვლადია, რომ რომელიღაცა პოლიტიკური გაერთიანება მას უსმენს და ფარულ მიყურადებას ახორციელებს მასზე, რას იფიქრებს? არც ერთი ჭკუათმყოფელი აქ ინვესტირებას არ განახორციელებს.  ის თვლის, თუ ეს ხელისუფლება იმდენად მოწყვლადია რომ მას უსმენენ, ამ ქვეაყანში როგორ შეიძლება რამე? მე მაქსიმალურად ვცდილობ თავი შევიკავო პოლიტიკური განცხადებებისგან, მინდა ტავიდან ბოლომდე დედაქალაქის პრობლემებზე მინდა ვიყო კონცეტრირებული. ამ ქალაქს იმდენი წუხილი და პრობლემა აქვს, არც ერთ მერს რეალურად დრო არ უნდა რჩებოდეს იმისთვის რომ აქტიურად იყოს ჩართული პოლიტიკურ ბატალიებში. მე არ მინდა ვიყო ის მერი, რომელიც გამოვა და რაღაც სრულიად სხვა საკითხებთან მიმართებაში გააკრიტიკებს ეკა ბესელიას, მერე ის მიპასუხებს, მერე მე უნდა ვუპასუხო… იმდენი პრობლემაა თბილისში, რომ აბსოლუტურად არ მაინტერესებს ეს პოლიტიკური კინკლაობა. ჩემი პრიორიტეტია იმ პრობლემებზე ზრუნვა, რაც თბილისს და თბილისელებს აწუხებს. თუმცა შეუძლებელია, როგორც მოქალაქეს და არა როგორც მერობის კანდიდატს, გული არ შეგტკიოდეს, არ გაწუხებდეს ამ ხელისუფლების უნიათობა. მდგომარეობა მართლაც მეტად სავალალოა, მეტიც საგანგაშოა. ტრაგედია ისაა რომ ამ ხელისუფლებამ რომ ქვეყანა ვერ წაწია წინ, თორემ მე სულაც არ მივიჩნევ ტრაგედიად იმას რომ  წინა ხელისუფლებამ არჩევნები წააგო. მე თუ მკითხავთ, უნდა წაეგო კიდეც, მხოლოდ იმიტომ უნდა წაეგო, რომ ძალიან დიდი უმრავლესობა არა ღირებულებების გარშემო იყო გაერთიანებული, არამედ მდგომარეობის გამო და ამ ხალხსიგან დაწმენდა იყო საჭირო. ეს ხალხი წარმოდგენილი იყო სხვადასხვა სახელისუფლებო რგოლებში და ახლაც არიან წარმოდგენილნი, როგორც „ოცნების“ წარმომადგენლები… ამ არჩევნებზე წყდება – თბილისი ან განვითარდება მომდევნო 3 წლის განმავლობაში, ან აღმოჩნდება სტაგნაციაში. ძალიან დიდი იმედი მაქვს თბილისელების, რომ წინა წლებისგან განსხვავებით, გააკეთებენ იმ არჩევანს,  რომელიც ქვეყანას და თბილისს წაადგება. თბილის უნდა იყვეს ყველასთვის მიმზიდველი ქალაქი, რომ აქ ინვესტორები შემოვიდნენ, დააბანდონ თავიანთი კაპიტალი, როდესაც ისინი ხედევან რომ შენ  ქალაქში ვერთადერთი გასართობი გაქვს- ოპოზიციური პოლიტიკური ძალის დევნა, არავინ შემოვა. მოწონთ თუ არ მოწონთ, ფაქტი არის ჯიუტი, მომავალი პოლიტიკური ცხოვრება ვერ შედგება ნაციონალური მოძრაობის გარეშე, ეს მათ გადასარევად იციან და ამიტომ ჯობს ამ დაპირისპირებას წერტილი დაესვას და საქმის კეთებაში გავეჯიობროთ ერთმანეთს.

- როგორ ფიქრობთ, კამპანია კეთილსინდისიერად მიდის თუ?

- მას შემდეგ რაც კანდიდატად დავსახელდი, კამპანია ააგორეს ჩემ წინააღდეგ, რომ თურმე მე ვიყავი გამობრძმედილი ზონდერი და აქციებს ვარბევდი 2006-2007 წლებში. თბილისი რამდენადაც დიდია, იმდენად პატარაა და ბევრს სასაცილოდ არ ეყო ეს. ყველაფერს რომ თავი დავანებოთ, იმ წლებში მე საერთოდ არ ვიყავი საქართველოში, ინგლისში ვსწავლობდი, მაგრამ ბევრს დააჯერეს ეს და დრო დასჭირდა იმას რომ სიმართლე გარკვეულიყო. ახლა, სახელდახელოდ სტატია დაბეჭდეს, თითქოს რომელიღაც პროფესორს გავუსწორდი ფიზიკურად, 1994 წელს, როდესაც საგამოძიებო მოქმედებას ვატარებდი მის ბინაში, როგორც გამომძიებელი. სასაცილო აქ ისაა, რომ 1994 წელს მე 14 წლის ვიყავი და ვერანაირად ვერ ვიქნებოდი გამომძიებელი. ასეთ ხრიკებს მიმართავენ… მე რომ „ქართული ოცნების“ ადგილზე რომ ვიყო, აბსოლუტურად არ ვინერვიულებდი არჩევნების შედეგებზე და დაველოდებოდი რეალურ შედეგს, დავინტერესდებოდი რეალურად როგორი განწყობაა დღეს საქართველოში. მათ გარანტირებული აქვთ ხელისუფლებაში ყოფნა 2016 წლამდე და ისევ მათთვისაა  სასიკეთო რომ დაინახონ ციფრებში გამოხატული რეალური შედეგი, დაინახონ რომ ხალხი ნამდვილად არაა კმაყოფილი მათი საქმიანობით, მათი მომხრეების უდიდესი ნაწილი იმედგაცრუებულია და თუ ძალას მოიკრეფენ, ყურებს გამოიბერტყავენ, შეუძლიათ მომდევნო 2 წლის განმავლობაში გაზარდონ მარგი ქმედების კოეფიციანტი, ამით თვითონაც იხეირებენ და ქვეყანაც იხეირებს. რაც არ უნდა პარადოქსულად ჟღერდეს, ისევ მათ სჭირდებათ რომ მკვეთრად გაუარესებული შედეგი მიიღონ ადგილობრივ არჩევნებზე, იმიტომ რომ პოლიტიკოსები, როგორც წესი, პირველ რიგში ციფრებში გამოხატულ შედეგებს უყურებენ და თუ შედეგები მკვეთრად არ გაუარესდა (რაშიც ეჭვი მეპარება, ადამიანს არ ვიცნობ, ვინც კმაყოფილია იმით რაც ხდება), მიეცემიან კიდევ უფრო მეტ განცხრობას, კმაყოფილებას, კიდევ უფრო მოდუნდებიან, რაც ისევ მათთვის იქნება ცუდი და ქვეყანაც იაზარალებს. 

გამარჯვების შემთხვევაში, რამდენად შესაძლებლად მიგაჩნიათ ამ ხელისუფლებასთან თანამშრომლობა? ფაქტია რომ მათ გაუჭურდათ კოჰაბიტაცია  სააკაშვილთან, მეტიც საკუთარ პრეზიდენტთანაც ვერ ახერხებენ თანამშრომლობას და თქვენი თანამშრომლობა როგორ წარმოგიდგენიათ?

- მე პირადად მზად ვარ თანამშრომლობისთვის. როგორც გამგებელი ვახერხებდი და ვახერხებ კონსტრუქციულ თანამშრომლობას საკრებულოსთან, მიუხედავად იმისა რომ ბერ დეპუტატს პრინციპულად არ ვეთანხმები, განსხვავებული შეხედულებები გვაქვს და მათი გადაწყვეტილებებიც გაუგებარი იყო ჩემთვის. ყველანაირად ვცდილობდი რომ კონსტრუქციულ ჩარჩოებს არ გაცდენოდა ჩვენი ურთიერთობა, იმიტომ რომ მთაწმინდის რაიონის მაცხოვრებლებს ნაკლებად აინტერესებთ ურთიერთქიშპი და დაპირისპირება, მათ აინტერესებთ საქმის კეთება. ვხდებოდი რომ ოპონენტების ამოცანა სწორედ ეს იყო, ჩემი ამ კალაპოტიდან ამოგდება, მაგრამ ვცდილობდი და ვახერხებდი თანამშრომლობას და  იგივე იქნება თბილისის მასშტაბითაც. მოგვწონს თუ არა, ეს ხელისუფლება იქნა არჩეული 2012 წელს და იქნება  2016 წლამდე, ღმერთმა დაგვიფაროს რომ  მათ ხელისუფლება დაკარგონ არჩევნების გარეშე.  ამიტომ მე თავს ვალდებულად ვთვლი და მზად ვარ ვითანაშრომლო ამ ხელისფლებასთან და დარწმუნებული ვარ რომ ჩემი არჩევის შემთხვევაში, მათი მარგი ქმედების კოეფიციანტიც გაიზრდება, რადგან კონკურენცია იქნება, კონკურენცია საქმის კეთებაში და ამით იხეირებს თბილისი და ქვეყანა.

- ალბათ იმის იმედიც გაქვთ რომ საკრებულოში უფრო სოლიდურად იქნება წარმოდგენილი ნაციონალური მოძრაობა.

- ცხადია რაც უფრო მეტი თანამოაზრე იქნება წარმოდგენილი საკრებულოში, უფრო სწრაფად და ეფექტურად განვახორციელებთ ნებისმიერ პროქეტს, მაგრამ მე ვფიქრობ რომ საკრებულო იქნება მრავალპარტიული და მე ნებისმმიერ პოლიტიკურ ძალასთან ვაპირებ თანამშრომლობას.

 - ნარმანია მილიონი ხის დარგვას დაგვპირდა,  თქვენ რას აპირებთ ამ მიმართულებით?

- ნებისმიერ სარეკრეაციო ზონაში ნებისმიერი მშენებლობა დაუშვებელია და პირველი რასაც აუცილებლად გავაკეთებ, იქნება ის რომ გამოცხადდება მორატორიუმი. უნდა განვითარდეს არსებული სარეკრეაციო სივრცეები და მეტიც ახალია შესაქმნელი, მაგრამ ეს ყველაფერი არ უნდა დამესგავსოს უტოპიურ დაპირებებს, როგორიცაა მილიონი ხე, რომლის დარგვა წარმოუდგენელია 3 წლის განმავლობაში და არა 4 წლის განმავლობაში, როგორც ამას ხშირად ამბობს. მე მისგან გამკვირვებია, რომ კითხო იგი მუშაობდა თვითმართველობის ახალ კოდექსზე და ჩვენ ვიცით რომ ამ ახალი კოდექსით მერი ირჩევა 3 წლით და არა 4 წლით. გაუგებარია რატომ ამბობს რომ 4 წლის განმავლობაში დარგავს მილიონ ხეს? ეგ ციფრი 4 წლისთვისაც არანორმალურია და მითუმეტეს მერს 3 წელი აქვს. მისი ეს დაპირება ძალიან ჰგავს ივანიშვილის იმ დაპირებას, რომელზეც სულ მეცინება.

რომელი ერთს გულისხმობთ?

- ურეკში რომ იყო ჩასული და გამოაცხადა,  რომ გამარჯვების შემთხვევაში თითოეულ ოჯახს ურეკში ექნება თავისი სოლარიუმიო, რაც ღიმილის მომგვრელი იყო მაშინვე.

- რა სტადიაშია თქვენ წინააღდეგ აღძრული საქმეები?

- სასამართლოშია, მაგრამ „ლატრუფეს“ საქმეზე წელს მაგალითად საერთოდ არ ჩატარებულა პროცესი,  მეორე საქმეზე 2 სხდომა ჩატარდა და იმ ტემპით მიდის წელიწადნახევარი დასჭირდება მაგ პროცესის დასრულებას.

- არჩევნებში გამარჯვების შემთხვევაში, გამორიცხავთ მაგ მიძინებული საქმეების „გამოღვიძებას“? არჩეული მერის თანამდებობიდან ჩამოშორების პრეცედენტი უკვე გვაქვს, გამორიცხავთ რომ თქვენ შემთხვევაში იგივეს არ გაიმეორებენ?

- არ მინდა დავუშვა რომ იგივე შეცდომას გაიმეორებენ,  ამით მე კი არა, პირველ რიგში თავიანთ თავს და ქვეყანას აზარალებენ…

„სიგუა“, კიტოვანი და კონჩიტა

kitovani-konchita

რეზო შატაკიშვილი

(დაიბეჭდა გაზეთში “ქრონიკა+”, მეცამეტე გვერდზე). 

მე არ მძულს კონჩიტა, რას ვერჩი, გინდა კონჩიტა ყოფილა, გინდა მწყერჩიტა, გინდა ტოროლა ალიონზე. გამოგიტყდებით და არც ვიცოდი ვინ იყო და ვერც  გავიგებდი, რომ არა ცუკენბერგის ველ-მინდვრებში ატეხილი დიდი გნიასი. დიახ, მე არ მძულს კონჩიტა, მე მძულს თენგიზა კიტოვანი. დიახ, მისი ტრადიციული თავყბა მირევს გულს და არა ეგ თქვენი ყბადაღებული ექსტავაგანტური კონჩიტას სიფათი. მეტსაც გეტყვით, თვითმფრინავი რომ ვარდებოდეს და 1 ცალი ზედმეტი პარაშუტი იყოს და ჩემი გადასაწყვეტი იყოს, რომელს ვარგუნო, კონჩიტას თუ კიტოვანს, რომლის სიცოცხლე ვიხსნა, წამიც არ დავფიქრდებოდი ისე დავტოვებდი კიტოვანს უპარაშუტოდ. მეტსაც გეტყვით, ზედ ზღურბლთან იმასაც ვიზამდი, რაც ჯაბა იოსელიანმა უქნა არძინბას ჟენევაში – ჭიტლაყი რომ ამოარტყა. დიახ, სიამოვნებით გადმოვუშვებდი ბატონ კიტოვანს უპარაშუტოდ  – პანღურით და მოვაძახებდი კიდეც – წართმეული ახალგაზრდობისთვის-თქო. მივაძახებდი ზუსტად ისე, ჟან მარემ რომ მიაძახა მის მიერ დაპანღურებულს – ეს კოქტოს შეურაცხყოფისთვის, ეს საფრანგეთის შეურაცხყოფისთვისო. დიახ, წამწამსაც არ გავატოკებდი ისე დავაპანღურებდი ძმათამკვლელი ომის გაჩაღებისთვის და  ჩემი წართმეული ბავშვობისა და ახალგაზრდობის გამო და კარგა ხანს, ფეხსაც არ დავიბანდი – გმირობის ჩამდენ ფეხს. დიახ, გმირობის, იმიტომ რომ ბავშვობაში პირველი წიგნი, რომელიც მომიტანეს და წამაკითხეს იაკობ გოგებაშვილის „საგანძური“ იყო, იქიდან ვისწავლე სამშობლოს ისტორიაც და მისი სიყვარულიც და  ჩემთვის ერთ-ერთი სამაგალითო ქართველი ის საჩინო ბარათაშვილია, რომელმაც უფსკრულში გადაჩეხა მოღალატე ყორღანაშვილი. დიახ, პარაშუტს გავიმეტებდი კონჩიტასთვის და მაგ თქვენ კიტოვანს – ყინჩად რომ დაიარება რუსთაველზე, უპარაშუტოდ გადმოვაგდებდი. ახლა თუ გინდა წმინდა ინკვიზიციას გადამეცით, თუ გინდა იმ წულუკიანს თვეში 5 ათასი რომ ეცოტავება და თავის მინისტრობასაც რომ გვაყვედრის.

გამეცით პასუხი 21-ე საუკუნის ციციკორეებო, დიახ ციციკორეებო, რა უნდა დაუშავოს ერს რომელიმე ელგებეტემ, გინდაც საწყალმა, ასეთად რომ დაიბადა და ასეთად დაბადებით უბედურია და თავის ტრაგედიას რომ დაათრევს როგორც სიზიფე ლოდს, გინდაც ავყიამ და აგრესიულმა? დიახ, რას დაუშავებენ ისეთს, რაც უკვე დაუშავა კიტოვანმა? ჯიპით რომ გამოგეცხადათ ზეიმზე და კვლავ დაგვიანონსა – უარესს გიზამთო? პარლამენტს ანტიდისკრიმინაციული კანონი არ უნდა მიეღო, ეს პარლამენტი დაიშლება, რაც აქ ხდება მხოლოდ დასაწყისიაო?

“ყველაფერი რაც ხდება ეს არის საქართველო სპარლამენტი სბრალი. ე სდასაწყისია და ამას მოჰყვება დიდი ამბავი პარლამენტი აუცილებლად დაიშლება. აქ სულ ყველა ჩემი ბიჭები არიან, ამას ჩვენ არ დაუშვებთ, უსუპოვმა თუ უსუფაშვილმა გაიგოს რომ ამ კანონის მიღება მისთვის ცუდად დასრულდება” – გამოაცხადა კიტოვანმა.

სად იყო თქვენი ტაბურეტკები მამაოებო და სად იყავით „ჰოი, დედანო მარად ნეტარნო“? იქნებ დაგავიწყდათ, ვის პროვოკაციებს ემსხვერპლა თაობები?  ის ჩახოცილი ბიჭები შვილები თუ არა, ძმები არ იყვნენ თქვენი?

იქნებ დაგავიწყდათ, ვინ დაიწყო თბილისის ომი, სწორედ მანდ, რუსთაველზე სადაც ახლა ჯიპით გამოგეცხადათ?  თავმოყვარე ხელისუფლება არაფრის დიდებით არ დაუშვებდა მის დაბრუნებას საქართველოში, დაბრუნებულს დაიჭერდა მაინც. თავმოყვარე ერი რუსთაველზე გავლას მაინც აუკრძალავდა რუსთაველის გამზირის დამაქცევარს! ფიანდაზები გაგეშალათ ბარეღამ! უი, არ გქონდათ წამოღებული? არც ნოხები? „ნიუჟელი“ ტაბურეტკებზე ძნელი სათრევია? მანდილები მაინც მოგეხსნათ და გაგეშალათ, ეგრე უპატივცემულოდ გაშვება იქნებოდა? თუ უთავშლო ქალი სძაგს უფალსა?

დაგავიწყდათ თუ გაგახსენოთ, როგორ დაიწყო ომი აფხაზეთში? ვინ შევარდა აფხაზეტში, ვინ გაუხსნა ხელფეხი აფხაზ სეპარატისტებს? ან ის გაგახსენოთ, ვინ მისცა ჩამოწერილი ტანკები და იარაღი კიტოვანს? ახლა რომ დგას და იქმურება? გაგახსენოთ რა დაგვიჯდა მაგის მუქარები?

ახლა უსუფაშვილს და პარლამენტს ემუქრება რუსტაველიდან, ორიოდე კვირით ადრე „რეპორტიორში“ იმქურებოდა: „მივმართავ უსუფაშვილს და მის მეუღლეს, რომლებიც ასე მონდომებული არიან  – არ დაუშვათ ამ კანონის მიღება! ის გამოიწვევს უდიდეს ომს,   პირდაპირ ვამბობ  – ეს იქნება ომი -  პარლამენტის  შემოღებული კანონით. კანონპროექტი  ქართველი ერის შეურაცხყოფაა!  კავკასიაში ასეთი რამ არ მომხდარა  და არც მოხდება. ქართველი კაცის შემარცხვენელი კანონის მიღებას -  არ დავუშვებ!  პირველი ჩვენ დავიწყებთ ომს ამ კანონის  საწინააღმდეგოდ, პარლამნეტში შევალთ, ცხვირ-პირს დავუმტვრევთ და ისე გამოვყრით ყველას, არც მომერიდება არაფრის!”.

მორიდებით ნამდვილად არ მოერიდება, არაფრის მოერიდება და არაფერს მოერიდება, არც რუსთაველის ხელახლა გადაბუგვას და არც დაუმთავრებელი მხატვრის სახლის ხელახლა დაქცევას. ეგაა ხან გაუდის მუქარები, ხან არა. გაუვიდა გამსახურდიას შემთხვევაში – დაამხო. გაუვიდა – აფხაზეტში შეჭრა – ომი დაიწყო. გასდიოდა მუქარები მაშინ, როცა რუსეთის დავალებით მოქმედებდა. რუსეთის დავალებით მოქმედება გამსახურდიას დამხობით არ დაუწყია, კარგად გაიხსენეთ ვინ გაიყვანა გვარდია რკონის ხეობაში. ნუგზარ წიკლაური წერდა კიდეც – „თენგიზ კიტოვანს ნამუსი რომ ჰქონდეს, საკუთარი ფეხით უნდა მივიდეს ციხეში, ჩაჯდეს და მთელი ცხოვრება მონანიებაში გაატაროს. მაგრამ ამ კაცს ნამუსი არ გააჩნია ის 1991 წლის აგვისტოში გაყიდა, როცა გვარდია ტყეში გაიყვანა ცხადია, ფულზე გაყიდა და რუსებს მიჰყიდა, ფულზე და ძალაუფლების, თანამდებობის პერსპექტივაზე“.

მუქარით მერე შევარდნაძესაც დაემუქრა – ოფსაიდში დატოვებით. დიახ, შევარდნაძეზე და მოქკავშირზე გაცოფებულმა ბრძანა, „მე მაგათ დედებს ვუტირებ, ყველას ოფსაიდში დავტოვებო“ და აფხაზეთზე ხელმეორედ გალაშქრება სცადა 2 ავტობუსი შეიარაღებული ხალხით და გასკვანჩეს. ასეა, მუქარა აღარ ჭრის, როცა არ შედის დამკვეთის ინტერესებში. რა მოხდება ახლა? შესრულდება თუ არა მისი მუქარა?  ქეთი ხატიაშვილმა კარგად დაწერა, თენგიზ კიტოვანი ის პარაზიტია, რომელიც ყოველთვის მაშინ ჩნდება, როცა პოლიტიკოსები ერთმანეთთან საერთო ენას ვერ პოულობენო.  ისიც დაწერა, 90-იან წლებში პოლიტიკოსები რომ შეთანხმებამდე მისულიყვნენ, კიტოვანი ხელში იარაღს მაინც აიღებდა, იმიტომ რომ ასეთი დავალება ჰქონდა მიღებული რუსეთისგან, მაგრამ ის შექმნიდა მხოლოდ რისკებს და საფრთხეებს, და ვერ გამოიწვევდა ისეთ კატაკლიზმებს, როგორიც პრეზიდენტის დამხობა, სამოქალაქო ომი, ქურდობა და მოროდიორობა იყოო.

თუ გავითვალისწინებთ იმას, რომ თენგიზა ამჯერად ანტიდისკრიმინაციული კანონის ფონზე იმუქრება, მსუყე ნიადაგი – პოლიტიკური ძალების უთანხმოება არ ეჭყანება. ეს კანონი ერთხმად მიიღეს. თენგიზას მხოლოდ რუსული ზურგის ქარი უმაგრებს და ის „ბიჭები“, რომელიც რუსთავლზე გამოვიდნენ. თუ ვინმეს „კიტოვანის ბიჭობა“ ეკონჩიტება, პრეტენზიებით თენგიზას მიმართოს, მან გამოაცხადა „ აქ სულ ყველ აჩემი ბიჭები არიან“-ო. რუსულ ზურგის ქარს რაც შეეხება კიდე, თვით პაატა ზაქარეშვილს აქვს ნაბრძანები, თენგიზ კიტოვანს ბევრი დანაშაული აქვს ჩადენული ქვეყნის წინაშე, ის მოქმედებდა ჯერ რუსეთის დაკვეთით, გარკვეული ძალების ზეგავლენით, ხოლო როცა ზვიად გამსახურდიას ხელისუფლება დაემხო – შევარდნაძესთან შეთანხმებითო.

კიტოვანი იყო საქართველოს პრობლემა. ახლა, კიტოვანი კი აღარაა საქართველოს პრობლემა, ის ხალხია, ვინც ნერვაუტოკებლად ისმენს, თუ როგორ ემუქრება პარლამენტს გამორეკით და როგორ გვემუქრება ისევ არეულობით. ვინც მშვიდად ეგებება მას რუსთაველზე – ვინც მტრის ხატებას კონჩიტებში დაეძებს და კიტოვანს მოყვარედ და მეტიც ლამისაა დალაი ლამად იღებს. ეგ გზა ტაძრამდე არ მიგიყვანთ, ბატონებო. არა, ბუკვალურად კი მიხვალთ ტაძრებში, სანთლებსაც დაანთებთ, მაგრამ მე ტრანსპორტირებაზე არ გელაპარაკებით. კიტოვანის გზას სხვაგან მივყავართ, იმ ეპოქაში, როცა სანთლები ენთო ყველას ოჯახში, ღვთისმოსაობის გამო კი არა, იმის გამო რომ შუქი არ იყო. იმ ეპოქაში, როცა ქუჩებში ხალხს ხვრეტდნენ, ძარცვავდნენ, შინ კი ყავის ნაცვლად რკოს და ქერს ვფქვავდით და იმასაც ლამფებზე ვადუღებდით, ეს ის ეპოაქაა, ლამის ხბოები რომ გავაჩენინეთ სოიოს – კატლეტებს სოისოგან, წიწიბურსგან რომ გვიმზადებდნენ, ისიც ეზოებში, კორპუსებშუა დანთებულ ცეცხლზე, იმიტომ რომ ერთი ხანობა ნავთქურის ქონა ისეთივე პრივილეგია იყო, როგორც იმ ჯიპით სეირნობა, ეგ თქვენი დალაი ლამა თენგიზა რომ დაკატაობს ახლა და სხვა კაბიან-წვრეიანები. კონჩიტაზე არ მოგახსენებთ, კარგად იცით ვინც დადის ჯიპებით და იწყევლება. მიშას წყევლა შერჩათ და ახლა აგერ მამა თომას ბიძინა დაუწყევლია – „დღევანდელი ხელისუფლება უკუნითი უკუნისამდე დაწყევლილია! თვითონ გეებია დღევანდელი ხელისუფლება. დაწყევლილი იყოს უკუნითი უკუნისამდე ივანიშვილი!”.

არც „ოცნება“ მეხატება გულზე, არც ივანიშვილი, მაგრამ არც კიტოვანის დამხობილი „ოცნება“ მინდა და არაც ბიძინას წყევლის მოსმენა თომასგან. კიტოვანის კი არა, არავისი დამხობილი არ მინდა, დიახ, არ მინდა დამხობები და თენგიზას ჯიპივით შავი 90-იანი წლების განმეორება, და არც წყევლა და შუასაუკუნეებში ჩაქვესკნელება.

რა ქენით აბა, იზეიმეთ ოჯახის დღე? „სიგუა“ არ გამოაცხეთ?  „სიგუას“ გარეშე რაა ან მამული, ან ოჯახი, ან ქეთოი წმინდა კერა? ვინმეს თუ ჩემი დღევანდელი ცინიზმი ეუხეშება, კარგად გაიხსენოს ის წლები, როცა „იდეალებს“ გამოვეთხოვეთ – საკონდიტრო თვალსაზრისითაც და ღირებულებების თვალსაზრისითაც და „სიგუას“ ამარა დავრჩით. უშუქობისგან, შიმშილისგან განაწამებმა ქართველმა ჯინაზე ისევ ცხრაჯერ მწარედ გაიცინა და ნამცხვრის სახელში გადმოანთხია ბოღმა, მაგრამ „კიტოვანის“ დარქმევას მაინც მოერიდა – საკუთარ ჯანმრთელობას გაუფრთხილდა. დიახ, კიტოვანი საშიშია ჯანმრთელობისთვის.

 

 

 

 

მილიონი ხე ჩვენს ერამდე და გაფუფქული პინგვინი

რეზო შატაკიშვილი

(დაიბეჭდა გაზეთ “ქრონიკა+”-ში, “მეცამეტე გვერდზე”). 

narmaniaaa

ნარმანია გვპირდება – მილიონი ხის დარგვას თბილისში! რას უპირებს კონკურენტ მელიას? იმ უსიერ, დაბურულ ტყეში, რომლადაც თბილისს უპირებს ქცევას, იცხოვროს არა როგორც გვარად მელიამ, არამედ როგორც ნამდვილმა მელიამ? თუ თეთრ მელას უმზადებს მწვანე, შრიალა ნავსაყუდარს? იმ თეთრ მელას, რომელიც წლების წინ, ზუსტად ნარმანიას სტილში დაგვპირდა მილიონ სამუშაო ადგილს? მერე რომ უტიფრად გამოგვიცხადა, ეს პირობა შევასრულეო. დიახ, „შეასრულა“ – კანონის ძალით დასაქმებულად გამოაცხადეს ყველა, ვისაც ნახევარ ჰექტარ მიწაზე მეტი ჰქონდა. უკვე დასაქმებული (ვაი, ამ დასაქმებას!) გამოაცხადა დასაქმებულად. ეს ნარმანიაც ასე აპირებს მილიონი ხის დარგვას? უკვე დარგულებზე იტყვის, ხომ დარგულიაო? თორემ რომც დარგოს, სად უნდა დარგოს ეს მილიონი ხე? როგორც მერიის ეკოლოგიისა და გამწვანების სამსახურის უფროსი ამტკიცებს, მილიონი ხე თბილისში ვერც ტექნიკურად და ვერც ფიზიკურად ვერ დაირგვება, ვერ დაირგვება იმიტომ, რომ ხეს ჯანსაღად ზრდისთვის 4-5 კვადრატული მიწა სჭირდება და რა გამოდის, – რაცაა, ისინი უნდა მოჭრას და ახალი დარგოს?

ვინც ამწვანებულ-აღაღანებულ თბილისზე ოცნებობს, ცხადია, იტყვის, ეგ უგულავას ნარჩენიაო და ოცნებას განაგრძობს და უფრო დაუჯერებს სხვისი ხელისუფლების მონარჩენ ნინო ჩხობაძეს, რომელიც ამტკიცებს, რომ მილიონი ხის დარგვა შესაძლებელიაო, მეტიც, თბილისს 2 მილიონი ხეც არ ეყოფაო. თუ ეს ასეა და მიჩნდება კითხვა, მაშინ როცა ქალბატონი ჩხობაძე გარემოს დაცვის მინისტრი ბრძანდებოდა, რატომ არ დარგო ეს 2 მილიონი ხე, გნებავთ, ერთი? ახლა, თუ ოცნებას ატანილი ჰყავახარ, ცხადია, დაუჯერებ ნარმანიასაც, ჩხობაძესაც და ოცნებებში ჰამაკსაც გაჭიმავ ნარმანიას დარგულ 2 ხეს შუა, მაგრამ ეგ თქვენი ნაოცნებარი მწვანე ოაზისი ისეთივე მირაჟია, როგორც აგუგუნებული ქარხნები. და რომც გაშენდეს მილიონი ხე, ჩვენი ადგილი დარჩება ამ ქალაქში? თუ, რა უნდა ნარმანიას, – თბილისის ისტორია უკან შეაბრუნოს იმ წიაღში, საიდანაც იშვა? ისევ ატეხილ ტყედ იქცეს თბილისი, რათა შემდეგ კვლავ ხოხბები გაუშვას, მერმე ინადიროს და ალიევის პარკთან მოკლას ხოხობი, გაფუფქოს გოგირდებში და თავიდან დაგვიარსოს თბილისი? თუმცა თუ მილიონი ხე დაირგო, ვინ იცის, ისე შეიცვალოს კლიმატი, ბიძინას პინგვინებმაც უპრობლემოდ იცხოვრონ და ხოხბების გაშვება აღარც გახდეს საჭირო და ნადირობის სეზონი პინგვინებზე გამოცხადდეს და ახალ თბილისს გაფუფქულმა პინგვინმა დაუდოს დასაბამი?
ოცნებას კაცი არ მოუკლავსო, უთქვამთ ჩვენს წინაპრებს, მაგრამ, მე მგონი, ის ჟამი დგება, როცა ამ გაქვავებულ გამოთქმას დაფშვნის ჟამი უდგება.
ბერნარდ შოუს აქვს სადღაც ნათქვამი, – კაცს ორი უბედურება შეიძლება შეემთხვესო, ერთი როცა ოცნება არ უსრულდება და ერთი როცა უსრულდებაო. რა იცოდა დიდმა შოუმ, რომ ჩვენ ეს ორივე უბედურება ერთად დაგვატყდებოდა თავს?! ელექტორატის დიდ ნაწილს, რომელმაც არჩევნებზე 41 შემოხაზა, ოცნებად ჰქონდა სააკაშვილის თავიდან მოშორება, სააკაშვილს სახავდნენ უბედურებად და აიხდინეს ეს ოცნება – თავიდან მოიშორეს სააკაშვილი. სხვა მხრივ, პირში ჩალაგამოვლებულები დარჩნენ – ასფალტის ჭამა არ უნდოდათ და ნარმანიამ აგერ მწვანილი შესთავაზა – მილიონი ხე საკვებად. არადა, რაზე არ ოცნებობდნენ – დარიგებულ ფულებზე, განულებულ საბანკო ვალებზე, კარგ ცხოვრებაზე… კახი კალაძე კი გამოვიდა და ბრძანა: „წელიწადნახევრის წინ ჩვენ დავიბრუნეთ ქვეყანა, აღვადგინეთ ძალადობა და უსამართლობა“.
სამართლიანობის აღდგენა უნდოდათ და ეს მიიღეს – „აღდგენილი ძალადობა და უსამართლობა“. ვინმე იტყვის, რომ კალაძეს ეს შემთხვევით გამოუვიდა, ისევე როგორც ყბადაღებული ავტოგოლები? მაგრამ ფსიქოლოგიაში ამას სხვა სახელი ჰქვია – წამოცდენა. ეს რომ ასეა და ეს რომ უფრო ალალი განცხადებაა, ვიდრე ივანიშვილის წინასაარჩევნო დაპირებები, ორი რამითაც დასტურდება.
პირველი: როდესაც ამბობდნენ და ახსენებდნენ „სამართლიანობის აღდგენას“, რას გულისხმობდნენ? დავუშვათ, სააკაშვილის დროს იყო ტრიუმფი უსამართლობის, მაგრამ როდის იყო სამართლიანობა? გამოდის, რომ შევარდნაძის დროს. აბა, სხვანაირად თუ არასოდეს ყოფილა, მაშინ კი არ უნდა აღადგინო, უნდა დაამკვიდრო. სამართლიანობის დამკვიდრება არავის უხსენებია, ამბობდნენ აღდგენას. შევარდნაძის დროს იყო სამართლიანობა? როცა შსს-ს სართულებიდან ხალხი ცვიოდა? როცა საჯაროდ, უცერემონიოდ კლავდნენ დათო ვაშაყმაძეს „პესკებზე“? როცა მიტინგები იხვრიტებოდა? როცა მცოდნე გარეთ რჩებოდა და მაყუთა მამის უვიცი ძენი სტუდენტები ხდებოდნენ? როდის იყო სამართლიანობა? შევარდნაძემდე? ზვიად გამსახურდიას დროს? კი მაგრამ, იმ გამსახურდიას დამამხობლები რომ ყინჩად იყვნენ და არიან წარმოდგენილი „ოცნების“ კოალიციაში? ეს როგორ გავიგო? იმ სამართლიანობას თვითონ მოუღეს ბოლო და ახლა ისევ თვითონ უნდა აღედგინათ? თვითონ ცეკვავენ, თვითონ მღერიან და ბილეთებსაც ყიდიან? თუ უფრო მანამდე იყო სამართლიანობა? კომუნისტების დროს? ეს მამაძაღლი, გეთქვათ, თუ საბჭოთა წიაღში გვაბრუნებდით. მე თუ გული გამისკდებოდა, იმათ ხომ მაინც გაახარებდით, ვინც დღე და ღამ იმ საბჭოთა დროს და მოსკოვში 37-მანეთიან ფრენას მისტირის?
ახლა მეორე: კახიმ ძალადობა აღვადგინეთო და ამ დღეებში ილუსტრაციაც დაიდო – დათო კოდუას დღისით, მზისით სცემეს. იმ უსიერ ტყეში კი არა, ნარმანია რომ გვპირდება გაშენებას, აგერ – ვაკეში!
ახლა მითხარით, არის ვინმე ამ ხელისუფლებაში უფრო ალალი, ვიდრე კახი კალაძეა?
ესეც თქვენი ახდენილი ოცნება და აუხედენელი რომელი ერთი ჩამოგითვალოთ? დაგებული ასფალტი ნერვებს გიშლიდათ და ახლა როგორ ხართ, ორმო-ორმო რომ დახტიხართ? თუ ყინვაც მიშამ და გიგა ბოკერიამ გამოიწერეს მათი დაგებული ასფალტის დასახეთქად? საღოლ, გიგას, მარტო დასავლურ პრესას კი არა, თურმე, სტიქიებსაც აკონტროლებს. ზევსი გვყოლია ქართულ პოლიტიკურ ოლიმპოზე და ვერ გაგვიგია! მარტო იმიტომ არ შევიცანით ზევსად, დანჯღრეული, უსიკვდილოდ გამოსაცვლელი მანქანით რომ დაიარებოდა. თამარ ჩერგოლეიშვილი ჰერა ყოფილა და ვერ გაგვიგია.
როგორც ჩანს, ჩვენ ბევრი რამ ვერ გავიგეთ და ახლაღა ვაცნობიერებთ, ანდა ვერც ვაცნობიერებთ როგორ დაგვატყდა თავს უბედურება წყვილად – ოცნებების ახდენით და არახდენით. სამღვდელოებასაც ეგონა, რომ უკუეთუ კურთხევას გასცემდნენ 41-ის შემოხაზვაზე და მიშას ანათემას გადასცემდნენ, დასწყევლიდნენ, მიშას და მის ხროვას უსურვებდნენ მზის დაბნელებას, მიწის ნაყოფის შხამად შერგებას, წყლის გამწარებას და მარილის განქარებას, მოვიდოდა მათგან კურთხეული “ოცნება” და მათ დაკრულზე იცეკვებდა მზის დაუბნელებლად. რა იცოდნენ, მუქარა თუ მოუწევდათ ლოცვაში არმოხსენიებით? რა იცოდნენ, რომ ამის გამო მაინც მიიღებდნენ ანტიდისკრიმინაციულ კანონს? ისე, რაღა დაგიმალოთ და მათი წყევლა თუ უშველის საქმეს და ამ ხელისუფლებას მყარად დააყენებს პროგრესის ლიანდაგებზე.
თუმცა ისიც ფაქტია, რომ ეკლესიის ზოგიერთ წარმომადგენელს ლოცვაზე და წყევლაზე უკეთ თვალებში ნაცრის შეყრა უფრო ეხერხება. „17 მაისის აქციის დროს არც ერთი „ელგებეტე“ ადამიანის ფიზიკური შეურაცხყოფა იქ არ მომხდარა, და ხდება მუდმივი აპელირება ამ 17 მაისთან დაკავშირებით“, – სიტყვასიტყვით ასე განაცხადა მამა დავითმა „რუსთავი 2“-ის ეთერში ნინო შუბლაძესთან. რა ჰქვია ამას, თუ არა უტიფრობა და თვალებში ნაცრის შეყრა? ვის თვლიან სკლეროტიკებად? მათ ჰგონიათ, რომ ვინმეს (და ეს ვინმე მთელი საზოგადოებაა) წყევლას შეუთვლიან და ეს წყევლა მასობრივ სკლეროზს გამოიწვევს? უცებ დაგვავიწყდება, რა ამბები დაატრიალეს „ტაბურეტკებით“ ერთი წლის წინათ? და ახლა რას აპირებენ? რაკიღა „ელგებეტეები“ არ ატარებენ აქციას, თვითონ ატარებენ! ჰომოფობიასთან ბრძოლის დღეს აწყობენ სუპერჰომოფობიურ აქციას და მერე კიდე ამტკიცებენ, – აქ არავის უფლებები არ ილახებაო. თურმე, ნუ იტყვით და ფოტომასალა უნდა გამოფინონ ჰომოსექსუალიზმის, ფემინიზმის, ათეიზმისა და ტრანსსექსუალური ურთიერთობების ამსახველი. ეს ფოტოგამოფენა ვის რად უნდა? ვინმე დაობს, რომ ეს ყველაფერი ბუნებაში, თუნდაც, ქართულ სინამდვილეში არ არსებობს, თუ რა უნდა თქვან ამ ფოტომასალით?
მოკლედ, ისეთ რეჟიმში გადავდივართ, „ოცნებაც“ კი საოცნებო გაგვიხდება, თუ ჭკუით არ ვიქნებით. ჯანი გავარდეს, მიუშვით ნარმანია ბუხართან, დარგოს მილიონი ხე! იმედია, ბიძინა მილიარდებს თუ არა, 1 ცალ პინგვინს მაინც გაიმეტებს ახალი თბილისის დასაარსებლად!

 

 

კოჰაბიტაცია, როგორც ბედის ირონია

რას ურჩევს „ოცნებას“ ნიკა რურუა

nika_rurua_9503_

დაიბეჭდა გაზეთ “ქრონიკა+” -ში. 

რეზო შატაკიშვილი

რას ფიქრობს ანტიდისკრიმინაციულ კანონზე,  ეკლესიისა და დღევანდელი უმრავლესობის დაპირისპირებაზე, რატომ არ უნდა იყოს თბილისის მერი ვინმეს ფინია და რისგან იკავებს თავს ნიკა რურუა?

„ქრონიკა+“ ნიკა რურუას ესაუბრება.

 - ანტიდისკრიმინაციულ კანონის მიღებას წინ უძღვოდა, კონსტიტუციაში დისკრიმინაციული ჩანაწერის გაკეთების მცდელობა, რომლის მიხედვით ოჯახი მხოლოდ ქალისა და მამაკაცის ერთობაა, დისკრიმინაციული არა უმცირესობების თვალსაზრისით,  არამედ იმით რომ სადაც დედა ან მამა არაა, ოჯახი არ გამოდიოდა. გამოდიოდა რომ ილია ჭავჭავაძე ოჯახში არ გაზრდილა…

-  ვერ ვიტყვი რომ ეგ დისკრიმინაციულია, უფრო რაღაც ღია კარის მტვრევას ჰგავდა,  ტრადიციული საზოგადოება ვართ და ოჯახს ვეძახით ქალისა და მამაკაცის ერთობას.  ცხადია, თუ ერთ-ერთი მოკვდა, ამ ოჯახმა ოჯახის სტატუსი არ უნდა დაკარგოს. ის რომ ოჯახი ერქვას ერთსქესიანთა ერთობას, ეს საკამათო საგანია და ამაზე ჩამოყალიბებული არ არიან ბევრად უფრო დემოკრატიული  ევროპული ქვეყნები, ასვე აშშ. ერთსქესიანთა ერთობა, ჩემი აზრით, არაა ოჯახი, მაგრამ  მიუხედავად ამისა, ადამიანებს აქვთ უფლება, რომ თავისი პირადი ცხოვრება ისე მოაწყონ, როგორც თვითონ უნდათ.  რაც შეეხება ანტიდისკრიმინაციულ კანონს, ეს კანონი არის კონსტიტუციაში უკვე ჩადებული პრინციპის გამეორება და არ მესმის რაში დასჭირდათ ამ კანონის ამ წუთას წინ წამოწევა, ქვეყანაში დაგროვრილი სოციალური და ეკონომიკური პრობლემების  გადასაფარად? არ ვიცი.  ამ ხმაურში ხელისუფლება გამოჩნდა პროევროპულ, პროდასავლურ და ადამიანის უფლებებზე ორიენტირებულ ძალად.  მოტივაცია ჩემთვის უცნობია, მაგრამ რადგან დღის წესრიგში დადგა ამ კანონის მიღება, უნდა მიღებულიყო კიდეც. დაუშვებელია ადამიანის დისკრიმინაცია რელიგიური, ეთნიკური კუთვნილების, კანის ფერის, მათ შორის სქესობრივი ორიენტაციის გამო. ადამიანი თვითონ ირჩევს თავის პირად ცხოვრებას, ხანდახან არც ირჩევს, ასეთად იბადება, ამიტომ არაფრით არ შეიძლება რომ მისი დაჩაგვრა აკრძალული არ იყოს. უმცირესობებს დაცვა იმიტომ სჭირდებათ, რომ უმცირესობა სუსტია თავისი მოცემულობით, რადგან ის არის უმცირესობა და უმრავლესობისგან განსხვავებული. ამიტომაც როდესაც ეკითხები, ჩვენ ევროპელ პარტნიორებს, უნდა გქონდეს თუ არა უმცირესობების  სპეციალური დაცვის მექანიზმები, ცხადია გპასუხობენ, რომ დიახ. უმცირესობა იმისია, რომ დაცვა სჭირდება, სხვანაირად მათზე შეიძლება ნადირობა ატყდეს, გამოცხადდეს ღია სეზონი და ვისაც მოესურვება, შეეძლება ამ ხალხს წამოარტყას, დაჩაგროს, გალანძღოს, შეავიწროოს და მოკლას კიდეც. ასეთი შემთხვევევბი ბევრია და დემოკრატიულ საზოგადოებებში  ამიტომაც იცავს მათ კანონი განსაკუთრებულად. ეს სულაც არ ნიშნავს იმას, რომ მათ რაიმე პრივილეგია ექნებათ. უმცირესობას რომ პრივილეგია მიანიჭო,  უმრავლესობის დისკრიმინაცია გამოვა, აქ საუბარია იმზე, რომ არ უნდა დაჩაგროს ადამიანი, იმიტომ რომ უმცირესობაშია.

- ამ კანონის მიღება, ხელისუფლებას კი წარმოაჩენს პროდასავლურ ძალად, მაგრამ რეალურად ეს ხომ არ გამოიწვევს საზოგადოებაში პროდასავლური ღირებულებების დისკრედიტაციას?

- თუ ხელისუფლება საზოგადოებას კარგად არ აუხსნის, შესაძლოა გამოიწვიოს,  იმიტომ რომ რუსეთი, ჩვენი მტერი ამ წუთას, ძალიან სარფიანად იყენებს ამ პროპაგანდას და ყველანაირ საკამათო თემას დასავლურად ასაღებს. სინამდვილში, დასავლეთი ბევრად უფრო პურიტანული, კონსერვატიულია, ლიბერალურ საფრანგეთში იგივე ერთსქესიანთა ქორწინების წინააღდეგ მილიონიანი დემონსტრაცია მოეწყო. ვერ ვიტყვით რომ ერთსქესიანთა ქორწინება დასავლური ღირებულებაა, დასავლური ღირებულება ადვილად დასაჩაგრის დაცვაა, ესაა ღირებულება, თორემ ყველანაირი ხალხი არსებობდა ჩვენ ქვეყანაში და იარსებებს და უკუნითი უკუნისამდე.

- მაგრამ აქ ისე ფორმდება, რომ ამას ითხოვს დასავლეთი, მიბმულია ასოცირების ხელშეკრულებაზე და ცუდად ინფორმირებულ საზოგადოებას აღარც ევროპა უნდა და აღარც მასთან ასოცირება.

- ეგ ტყუილია! არანაირი მსგავსი მოთხოვნა არ არსებობს ასოცირებისთვის, არც ნატოს, არც ევროკავშირის წევრობისთვის! ვიმეორებ, ეს არის სისულელე და ტყუილი, ვინც ამას აკეთებს, ის ხელს უწყობს ჩვენი ქვეყნის იზოლაციას და რუსეთის კლანჭებში ჩავარდნას. ასეთი მოთხოვნა არ არსებობს, მაგრამ თუ შეეკითხები, რას გეტყვიან? გეტყვიან რომ უმცირესობა დასაცავია. 17 მაისს ჩვენ ვნახეთ, საზოგადოების ერთი ნაწილის  ძალიან არასასიამოვნო , საკმაოდ ველური ქმედება. ადამიანების აბსოლუტურად უვნებელ, პატარა ჯგუფს ექცეოდნენ აგრესიულად და პოლიციას რომ არ გაეყვანა ეს ხალხი, შეიძლება  უბრალოდ ჩაექოლათ, რაც ჩვენი განუვითარებლობის შედეგია და გვაყენებს ისეთი ქვეყნების დონეზე, როგორიცაა ავღანეთი, ერაყი. არ უნდა გვეშინოდეს, ჩვენ რწმენას, ტრადიციას ვერავინ  ვერ წაგვართმევს, თუ ეს რწმენა მტკიცედ გვექნება. ეს არის აბსოლუტურად ირაციონალური შიში, ვერანაირი პროპაგანდა ვერ დაგვაკარგვინებს ჩვენ ვინაობას, ჩვენ სახეს.

- რაში დასჭირდათ ღია კარის მტვრევა, კონსტიტუციის  კანონად გამეორება, ხომ არ შედის ეს რუსეთის ინტერესებში? თორემ, ეს რომ ევროპის მოთხოვნა ყოფილიყო, რაღაც მეეჭვება ნაციონალებს ვერ მიეღოთ 9 წლის მანძილზე.

- არ ვიცი ამ წუთას ვისი დავალებით მოქმედებდნენ, ან საერთოდ დავალებით მოქმედებდნენ თუ უბრალოდ ეს იყო ყურადღების გადასატანი ფანდი, მაგრამ ამ კანონს და მის წინააღდეგ შექმნილ ასეთ ნეგატიურ ფონს ნამდვილად გამოიყენებენ რუსეთის სპეცსამსახურები ანტიდასავლური პროპაგანდისთვის. რუსეთი ამას მხოლოდ ჩვენთან კი არა, ბევრგან აკეთებს. დასავლეთს ხატავენ როგორც ტრადიციული ცხოვრების უარმყოფს. არადა პირიქითაა, დასავლეთი ძალიან კონსერვატიულია, მაგრამ ამავე დროს იქ დაცულია უმცირესობების უფლებები, ესაა თავისუფალი სამყარო, სადაც არავინ არ იჩაგრება, ასევე დასავლეთი არის კარგი ჯანდაცვა, აწყობილი ეკონომიკა, კარგი განათლება, მაღალი ტექნოლოგიები,  დისციპლინა, წესრიგი, დაცული სიბერე და არა გარყვნილება. ხელისუფლებამ ეს კარგად უნდა ახსნას და ფრთხილად უნდა იყვნენ ასეთი ინიციატივებით არ გაუკეთონ ჩვენ პროდასავლურ კუსრსს საბოტირება, ვიმეორებ ჩვენი მტერი, დიდ ენერგიას, დიდ ფულს ხარჯავს იმაზე, რომ ყველაფერი დასავლურის გაშავება, დემონიზაცია და დისკრედიტაცია მოხდინოს ჩვენ საზოგადოებაში. სამწუხაროდ, ჩვენ ხალხს, რაღაც ნაწილს, ჯერ კიდევ სჯერა ამ ლეგენდებისა და მითების და მათთან კარგი ახსნა-განმარტებითი, შემეცნებითი სამუშაოა ჩასატარებელი.

- ამ კანონის მიღებისას, ეკლესია კიდევ ერთხელ, ღიად ჩაერია საკანონმდებლო საქმიანობაში, საპარლემენტო კომიტეტის სხდომა დაემსგავსა სინოდის სხდომას. იყო მუქარაც რომ ამ კანონის მიღების შემთხვევაში ლოცვებში აღარ მოიხსენიებდნენ. სადამდე მოგვიყვანს ეკლესიის და დღევანდელის ხელისუფლების დაპირისპირება?

- მე ზოგადად ეკლესიასთან ყველანაირი დაპირისპირების წინააღმდეგი ვარ. ეკლესია, ჩვენი ისტორიის განმავლობაში იყო ქართველი ერის შემკვრელი ძალა.  ჩვენი დასავლური არჩევანის ერთ-ერთი მთავარი ფაქტორი იყო ჩვენი ქრისტიანობა, ჩვენი ეკლესია, მაგრამ დღეს სამწუხაროდ ხდება რთული პროცესი, ეკლესია ერევა პოლიტიკაში, რაც არასწორია თვითონ ეკლესიიისავე წესებით. მაცხოვარმა თქვა, მიეცით კეისარს კეისრისა და ღმერთს ღვთისა. სახელმწიფოს ფუნქციებში ეკლესია არ უნდა ჩაერიოს, ისევე როგორც სახელმწიფო არ უნდა ჩაერიოს ეკლესიის ფუნქციებში. ეკლესიას აქვს ყველა ძალა, რომ ის, რაც მას არასწორად მიაჩნია, შემეცნებით, ლოცვით, დარწმუნებით, ქადაგებით აუხსნას მრევლს, მაგრამ არ აქვს უფლება რომ დაემუქროს პოლიტიკურ ძალას შეჩვენებით, ანათემით. ეს ისევ და ისევ ეკლესიის დისკრედიტაციას გამოიწვევს,  გაირკვევა რომ ეკლესიაც ერთ-ერთი პოლიტიკური ძალაა.

- დაწყევლეს კიდეც სააკაშვილი, ახლა ოცნებას მიადგნენ, ამ ეტაპზე ლოცვებში არმოხსენიებით ემუქრებიან.

- ეს ძალიან რეგრესული ნაწილია ეკლესიის, ამ საქციელით მხოლოდ და მხოლოდ აბრკოლებენ ადამიანებს რომ მივიდნენ ეკლესიაში და სიმშვიდე ჰპოვონ. ამ ხალხს, ვინც წყევლა-კრულვით, მუქარით ცდილობს ადამიანებზე ზემოქმედებას, ძალიან ცოტა აქვთ საერთო ქრისტიანობასთან. მე ვთვლი, რომ დღევანდელი ოპოზიცია, ნაციონალური მოძრაობაც და ნებისმიერი სხვაც, იქცევა ღირსეულად და კეთილგონივრულად, როცა ამ დაპირისპირებაში არ ემხრობა ამ ძალებს. ეკლესია მისტიური მოძღვრების ინსტიტუტია და მიწიერ ამბებში ხშირად გამოუტანია საერო ცხოვრებისთვის არასწორი გადაწყვეტილებები.

- მათ შორის ქართუილ ეკლესიასაც, როდესაც ვლაპარაკობთ, ქართული ეკლესისს როლზე, უნდა გავიხსენოთ რუის-ურბნისის კრების აუცილებლობაც, ანტონ კათალიკოსიც, რომელმაც დაგვიწვა „ვეფხსიტყაოსანი“…

- კი, როდესაც პოლიტიკაში ცხვირს ყოფს რელიგია, ეს ცუდად მთავრდება პოლიტიკისთვისაც და პირველ რიგში რელიგიისთვისაც. კათოლიკურ ეკლესიას დღემდე შავ ლაქად აქვს ღვთის სახელით ჩატარებული ინკვიზიცია. უამრავი უდანაშაულო ადამიანი აბსოლუტურად გამოგონილი, შეშლილი, ირაციონალური შიშების გამო ცოცხლად დაწვეს, რაც ნამდვილად არაა ქრისტიანული საქციელი,  მაგრამ აქამდე მიდის საქმე, როდესაც ეკლესია ერევა საერო ცხოვრებაში უხეში ძალით და პოლიტიკური მიზნებით.

- ახლოვდება ადგილობრივი არჩევნები, დღევანდელი რეიტინგებიდან, საზოგადოების განწყობებისგან გამომდინარე, როგორ ფიქრობთ, რა შანსი აქვს, გახდება ნარმანია მერი? თუ თბილისს კვლავ ნაციონალი მერი ეყოლება.

- მარჩიელობისგან თავს შევიკავებ, მთავარია არჩევნები ჩატარდეს გაყალბების გარეშე და გაიმარჯვოს იმან, ვისაც მეტი თბილისელი მისცემს ხმას. ტრაგედიას ვერ ვხედავ ვერც ერთი კანდიდატის გამარჯვებაში, ტრაგედია იქნება თუ არჩევნები გაყალბდება.  გაყალბებული არჩევნები არის რეცეპტი უარესი ცხოვრების, ნიჰილიზმის და დიქტატურის საბოლო ჯამში. თბილისი მერი უნდა იყოს კომპეტენტური ადამიანი, კარგი მენეჯერი, უნდა ჰქონდეს  სამეურნეო გამოცდილება, ხედვა და არ უნდა იყოს არავისი ფინია, უნდა იყოს დამოუკიდებელი ადამიანი.

- ესეც თვისობრივად ახალია, ქართულ პოლიტიკაში, აქამდე პრეზიდენტები ვინც გვაყვდა, ზვიად გამსახურდია, არავისი კაცი არ ყიფილა, არც შევარდნაძე, არც სააკაშვილი, კაცის კაცი არც ერთი არ იყო განსხვავევბით იგივე მარგველაშვილისგან, რომელიც ივანიშვილის კაცი იყო.

- მარგველაშვილი ამტკიცებს რომ ეს სტერეოტიპი არაა სწორი, რადგან ივანიშვილი  მისით უკმაყოფილოა, ეს ნიშნავს რომ მარგველაშვილს არ უნდა რომ კაცის კაცი იყოს და ეს კარგია. ის თუ მეტად დამოუკიდებელი იქნება და მეტად უერთგულებს კონსტუიტუციას და საკუთარ პრინციპებს და ღირებულებებს, რომელიც მას გააჩნია, უკეთესი იქნება ქვეყნისთვის.  მინდა მოვუწოდო ქართულ ოცნებას, მათ დიდი ხანი იმეორეს „კოჰაბიტაცია“ როგორც რაღაცა ცუდი, ახლა კეთილი ინებონ და ეს კოჰაბიტაცია დაამყარონ საკუთარ, არჩეულ პრეზიდენტთან, რომელსაც თითქმის არც ერთი მინისტრი აღარ ეურთიერთება, მის ზარსაც აღარ პასუხობენ. გასაგებია რომ რაღაც მიზეზების გამო, რომელიც მე არ ვიცი, მარგველაშვილი არ მოწონს მათ წინა მმართველს, და დღევანდელ სპონსორს, რომელიც ფაქტობრივად დღევანდელი ხელისუფლების ჩრდილოვანი მმართველია, ივანიშვილს ვგულისხმობ.

- გაებუტა.

- არ მოსწონთ ერთმანეთი, მაგრამ ქვეყანას სჭირდება რომ მთავრობამ და პრეზიდენტმა კოჰაბიტაცია დაამყარონ. ეს არაა სალანძღავი სიტყვა, როგორც მათ იმეორეს ამდენი ხანი და ახლა სჭირდებათ საკუთარ პრეზიდენტთან. ბედის ირონიაც ამას ჰქვია! ახლა მოვუწოდებ მათ, კოჰაბიტაციაში შევიდნენ საკუთარ პრეზიდენტთან. პრეზიდენიტისა და მთავრობის გაბუტვა მომასწავებელია კონსტიტუციური კრიზისის,  რაც ნამდვილად არ ჭირდება ჩვენ პირობებში მყოფ ქვეყნას.

- ასეთი რამ ბოლო 20 წლის საქართველოს არ ახსოვს, პრეზიდენტებს ამხობდნენ, რევოლუციებს უწყობდნენ, მაგრამ არ ებუტებოდნენ პრეზიდენტს. ესეც რაღაც ახალია.

- გაბუტვა სჯობს დამხობას. ჩვენი მიღწევა იყო ის რომ უზრუნველვყავით ძალაუფლების მშვიდობიანი გადაცემა, იმედი მაქვს ძალაუფლების შემდეგი გადაცემაც იქნება მშვიდობიანი და იქნება ყოველგვარი რეპრესიებისა და დევნის გარეშე, რაც დღეს სახეზეა სამწუხაროდ.  დაპატიმრებული არიან მინისტრები, პრემიერ მინისტრი, ითხოვენ პრეზიდენტის დაკითხვას. ეს არის ძალიან ცუდი პრეცედენტი, ყველას ეცოდინება რომ ძალაუფლების დაკარგვის მერე,  მასაც იგივე მოუვა. ყველა ხელისუფალს უნდა ჰქონდეს მოტივაცია, რომ ძალაუფლება დათმოს და არ ეშინოდეს იმის, მე თუ დავთმობ, ჩამომახრჩობენ, რომ ამის შიშით არ  ჩაებღაუჭოს ძალაუფლებას და არ დაამყაროს დიქტატურა. პოლიტიკური რეპრესიები გვერდზეა გადასადები და როგორც ჩვენმა ყველაზე ძლიერმა მოკავშირემ, შეერთებულმა შტატებმა და მისმა პრეზიდენტმა გვირჩია, უნდა ვიყუროთ წინ და არა უკან.

- როდესაც ხელისუფლება ჩადის შეცდომებს  ამ სისწრაფით და კარგავს რეიტინგს, იქმნება საფრთხე, რომ ხელისუფლება ვერ მივიდეს ვადის ამოწურვამდე და დადგეს ვადამდელი არჩევნების აუცილებლობა, ან რევოლუციური გზით განვითარდეს მოვლენები.

- რევოლუციური გზით საქართველოში აღარაფრის მოხდენა არ შეიძლება, ჩვენ ეს გავიარეთ, განვლილი ეტაპია და უკან ეს ნაბიჯი არ უნდა გადავდგათ. რევოლუციური გზით მოხდება ცვლილება, თუ ხელისუფლება გააყალბებს არჩევნებს, მაშინ აქვს ამომრჩეველს ასეთი მთავრობის გადაგდების უფლება, და ამას აღიარებს გაეროს ადამიანის უფლებების საყოველთაო ქარტია. მთავრობა, რომლიც აგებს არჩევნებს, მაგრამ მაინც არ თმობს ძალაუფლებას, მისი გადაგდება შესაძლებელია. მაგრამ მთავრობა, რომელიც არის არაპოპულარული, წარუმატებელი, მხოლოდ და მხოლოდ არჩევნებით უნდა იქნეს გასტუმრებული. რაც შეეხება ვადამდელ არჩევნებს, ეს არაა ტრაგედია, ჩვეულებრივი კონსტიტუიციური პროცესია.

- აქმადე რომ მივიდეს საქმე, დღეს  ნაციონალური მოძარობა არის თუ არა მზად იმისთვის, რომ კვლავ ხელში აიღოს ძალაუფლება?

- ვერ გეტყვით. ნაციონალურ მოძრაობაში დაწყებულია რეფორმა, რომელიც ბოლომდეა მისაყვანი, რომ გახდეს ნამდვილი, დასავლური ტიპის პოლიტიკური პარტია.  მე არ ვარ პარტიის წევრი, მაგრამ იქ ჩემი ბევრი მეგობარი, თანამოაზრეა. მოგეხსენებათ, მე და ჩემი სხვა მეგობრები ვაკეთებთ გაზეთ „ივერიას“ და გვაქვს საზოგადოებრივი მოძრაობა „ივერია“, რომელიც აქტიურად მონაწილეობს პოლიტიკურ პროცესებში, ამიტომ ნაციონალურ მოძრაობას მე არ განვიხილავ ერთადერთ ოპოზიციურ ძალად, არის ბევრი სხვა ადამიანი, რომელიც ოპოზიციურად არის განწყობილი, მაგრამ არ არის ნაციონალურ მოძერაობაში.

- როდეასც მოახლოვდება არჩევნები, თქვენი მოძრაობა ხომ არ იქნება ცალკე პოლიტიკური ძალა?

- არა, არა, ამ წუთას არ გავასწრებ მოვლენებს, ჩვენ ვართ საზოგადოებრივი მოძარობა, მაგრამ ბუნებრივია აქტიურად ვმონაწილეობთ პოლიტიკურ ცხოვრებაში.

- თქვენ მართლაც არ იყავით პარტიის წევრი, მაგრამ თქვენი ეს განცხადება სიახლე აღმოჩნდა ბევრისთვის და აღიქვეს, რომ ემიჯნებოდით ნაციონალებს.

- არავის არ ვემიჯნები, იქ უმეტესობა ჩემი მეგობარია, მაგრამ ვთვლი რომ ჩემთვისაც უკეთესია და ქვეყნისთვისაც,  თუ არ ვიქნები მე ხეშებოჭილი რომელიმე პარტიული ყოველდღიურობით და პროგრამით. მირჩევნია ვაკეთო ის, რასაც ვაკეთებ და თანავუგრძნო ძალას, რომელიც მიმაჩნია პროგრესულ ძალად. პროგრესული ძალების გაერთიანება ჩვენ ქვეყანაში არ დამთავრებულა და ის არ მთავრდება ერთი რომელიმე პარტიით.  ეს პროგრესული ძალები არიან და იმედი მაქვს, რომ კიდევ ვიხილავთ ქვეყნისთვის გულანთებულ და კომპეტენციით წელგამაგრებულ ხალხს ქართულ პოლიტიკაში.

 

თავწაგლეჯილი კატა და გაშვებული შანსები

1780654_726792067339425_2110701328_n

დაიბეჭდა გაზეთ “ქრონიკა+”-ში, საავტორო რუბრიკაში “მეცამეტე გვერდი”. 

 ბიძინამ დაიგვიანა

ბიძინას რიტორიკის თანახმად, ყველაფერი ანეკდოტიდან იწყება. მეც ანეკდოტით დავიწყებ: ქვრივი გათხოვდა. არ ეშინოდა მეორე ქმრის. არადა, ამ მეორე ქმარმა იცოდა, რომ ცოლს მაგრად ეშინოდა თავისი პირველი ქმრის და ერთხელაც იკითხა, –  რატომო? და მოუყვა ცოლიც: პირველ ღამეს აივანზე კატა კნაოდა, ტვინი წაიღო, ჩემი ქმარი წამოხტა, თავი წააგლიჯა, გადააგდო და იმის მერე შიში და რიდი მქონდა მისიო. ეს მეორე ქმარიც წამოხტა და წააგლიჯა თავი კატას, რომელიც თავისთვის იყო – არცა კნაოდა. ქმარი გაიჯგიმა და შეხედა ცოლს. ცოლმან მიუგო, – რას ერჩოდი მაგ საწყალ კატას? დაგაგვიანდა, ეგ პირველ ღამეს უნდა გექნაო.

ასევეა პოლიტიკაშიც. ყველაფერს თავისი დრო აქვს. არის რაღაც, რომლის გაკეთებას მერე აზრიც აღარ აქვს და მეტიც – რასაც შემდეგ აღარავინ დაგაცლის, აღარავინ დაგანებებს, რომ გააკეთო.

როდესაც ხელისუფლებაში მოდიხარ მაღალი მხარდაჭერით, როდესაც მაღალია ლეგიტიმაციის ხარისხი, ბევრი რამ გეპატიება, ბევრ რამეზე წამოგყვება ხალხი, ბევრ რამეზე დაგიხუჭავს თვალს, მერე კი, როცა ვნებები ჩაცხრება, მხარდაჭერის ხარისხი დაიწევს, იგივეს ვეღარანაირად გააკეთებ. მაგალითად, 2004 წელს, მაქსიმუმ, 2005 წელს, სააკაშვილს შეეძლო მიეხედა ეკლესიისთვის, მოეწყო ახალი „რუის-ურბნისი“, მაგრამ იგივეს ვერანაირად ვეღარ გააკეთებდა მომდევნო წლებში. არ მოაწყო ახალი „რუის-ურბნისი“, ელოლიავა საპატრიარქოს და რა მიიღო შედეგად? მაღალმა სასულიერო იერარქიამ დიიიდი ოქტომბრის არჩევნებზე კურთხევა 41-ის შემოხაზვაზე გასცა, მერმე კი მამა ბართლომემ წყევლა-კრულვა არ დაამადლა მიხეილს. თუმცა ეკლესიის მესვეურები წყევლას და კრულვას არც არჩევნებამდე აკლებდნენ სააკაშვილს. მოკლედ, მიხეილმა ნამდვილად გაუშვა ისტორიული შანსი ხელიდან. მან არა მარტო ეს შანსი გაუშვა ხელიდან, თუმცა ობიექტურად უნდა ითქვას ისიც, რომ მან სწორუპოვრად გამოიყენა არაერთი შანსი ქვეყნის სასიკეთოდაც და თავისი ხელისუფლების გასაძლიერებლადაც თავის დროზე. საერთოდ, მას აქვს ნიჭი – სასხვისო სიტუაცია ხელად სათავისოდ გადატალღოს – შემოაბრუნოს. მეტიც, შეიძლება ოპონენტმა პროცესი მის წინააღმდეგ ააგოროს, მან კი ეს აგორებული ისე დააბზრიალოს, რომ სარგებელი თვითონ ნახოს და ის ოპონენტი პირღია დატოვოს. ამაზე ქვემოთ. ახლა იმაზედ, საერთოდ, ვინ როგორ და რისთვის გამოიყენა მაღალი მხარდაჭერა?

გამსახურდია_6511

 

ზვიად გამსახურდიას ყველაზე მაღალი მხარდაჭერა ჰქონდა. ასეთი მხარდაჭერა არც ერთს არ მოელანდებოდა, ერთი მიხეილი თუ მივა იმ მხარდაჭერით, `ვარდების რევოლუციის~ შემდგომ ტალღაზე რომ ჰქონდა. თავად განსაჯეთ – 1991 წელს საპრეზიდენტო არჩევნებზე მივიდა 2 978 247 ამომრჩეველი და აქედან 2 565 362 კაცმა ზვიად გამსახურდიას მისცა ხმა. 1995 წელს 2 139 369 კაცი მივიდა და აქედან 1 589 909 კაცმა მისცა ხმა შევარდნაძეს, 2000 წელს – 2 343 176 მივიდა და 1 870 311-მა მისცა ხმა შევარდნაძეს. 2004 წელს არჩევნებზე 1 963 556 კაცი მივიდა და 1 890 256 კაცმა მისცა ხმა სააკაშვილს, ეს მხარდაჭერა საგრძნობლად დავარდა 2008 წელს, არჩევნებზე 1 982 318 კაცი მივიდა და მხოლოდ 1 059 647 კაცმაღა მისცა ხმა სააკაშვილს. და რა მოხდა მარგველაშვილის არჩევნებზე? არჩევნებზე მივიდა 1661 037 კაცი, ანუ ამომრჩეველთა საერთო რაოდენობის 46,95%! მისულებიდან კი მარგველაშვილს ხმა მისცა 1 012 597 კაცმა. რა გამოდის? ყველაზე დაბალი მხარდაჭერით მარგველაშვილი გამხდარა პრეზიდენტი. ფაქტია, ყველაზე ნაკლები ხმა მას აქვს მიღებული.

მოკლედ, ყველაზე მაღალი მხარდაჭერა ზვიად გამსახურდიას ჰქონდა და ეს ციფრებშიც გამოჩნდა. თუმცა მას ეს მხარდაჭერა ჯერ კიდევ საპრეზიდენტო არჩევნებამდეც ჰქონდა – საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ, სადაც მრგვალები უმრავლესობაში მოვიდნენ, ზვიად გამსახურდიამ შეძლო უმთავრესი – გამოაცხადა ქვეყნის დამოუკიდებლობა. რა შანსი გაუშვა მან ხელიდან? არ გაანეიტრალა ოპონენტები დროულად. უფრო სწორად, ხერხემალში არ გადატეხა დანარჩენი ძალები, მაშინ რომ თავს ეროვნულობაზე დებდნენ და როგორც ისტორიამ ცხადყო, შესანიშნავად „იტანცავეს“ კრემლის ფერხულში. მას ამისთვის რამდენიმე გზა ჰქონდა: ერთი – ლუსტრაცია, რითაც ერთხელ და სამუდამოდ გაირკვეოდა ყველაფერი. ვეღარც მას ვერ მოუღებდნენ ასე იოლად ბოლოს, ვეღარ შედგებოდა ნომენკლატურული შურისძიების აქტი. თუმცა ეგეც საკითხავია, ზეპირად ნათქვამ „კრემლის აგენტსა“ და „წითელ ინტელიგენციას“ რა მოჰყვა და ლუსტრაციას რაღა მოჰყვებოდა? მეორე გზა იყო, – ხრიკებით, ინტრიგებით, პოლიტტექნოლოგიებით უნდა გაენიორწყლებინა კონკურენტები, როგორც ბებერი კომუნისტები, ისე ჯეელი „ეროვნულები“, მაგრამ ამისთვის მას არც გამოცდილება ჰქონდა და მორალურადაც მიუღებელი იყო მისთვის ეს გზა.

ერთი შეხედვით, პარადოქსული რამ მოხდა – ზვიად გამსახურდიას იმხელა მხარდაჭერა ჰქონდა და ერთი მიტინგის დაშლა არ ეპატია. არადა, გავიდა ხანი და შევარდნაძეს ეპატია არათუ მიტინგის დაშლა – დახვრეტილი მიტინგები! მაშინ, როცა შევარდნაძე ვერც იოცნებებდა ზვიადისნაირ მხარდაჭერა-ლეგიტიმაციაზე. ზვიადს არ აცალეს რამდენიმე თვე და მორჩილებით 10 წელზე მეტ ხანს ელოდნენ, როდის ააყვავებდა შევარდნაძე. არათუ ელოდნენ – საზოგადოების რაღაც ნაწილმა დაუჩოქა კიდეც შუა რუსთაველზე… მაგრამ ეს ყველაფერი მხოლოდ ერთი შეხედვითაა პარადოქსული. კარგად შეხედვით კი ყველაფერი ცხადზე ცხადია – მას შემდეგ, რაც გამსახურდიამ უარი თქვა ბაქო-ჯეიჰანზე და ავტომატურად ამოვარდა დასავლეთის ინტერესიდან, ის პირისპირ აღმოჩნდა რუსეთთან. დასავლეთმა უგანა და რუსეთმაც არ დაახანა, გაბოროტებულ პარტიულ ელიტაზე, საკუთარ აგენტურაზე დაყრდნობით აუმხედრა საზოგადოება და მოუწყო გადატრიალება. ამ პროცესში სარფიანად გამოიყენეს სხვა ეროვნული ძალები – გაბოროტებულნი იმით, რომ ხელისუფლებაში ზვიადი აღმოჩნდა და არა ისინი, ასევე თავად გამსახურდიას თანამებრძოლები, რომლებმაც წვრილ-წვრილ პირად წყენებს ქვეყანა გადააყოლეს. იქნებ, სჯობდა, ზვიად გამსახურდია წასულიყო ვა ბანკზე, განეხორციელებინა ლუსტრაცია? ამაზე უარესი რაღა მოხდებოდა? გვეცოდინებოდა მაინც, ვინ ვინ იყო! არა, ცოდნით ბარემ ახლაც კარგად ვიცით ბევრზე, ვინ ვინაა, მაგრამ იხტიბარს არავინ იტეხს და კუდს ყავარზე ათამაშებენ.

post-29-1327440657

 

აი, შევარდნაძესთან ყველაფერი პირუკუ მოხდა. ჰქონდა ფრიად საეჭვო ლეგიტიმაცია და გასდიოდა ყველაფერი – დახვრეტილი მიტინგების ჩათვლით. იგი ხელისუფლების დამხობის გზით მოვიდა ხელისუფლებაში, შემდეგ ჩატარებული არჩევნები ფრიად საეჭვო იყო და იმ არჩევნებშიც არ მიუღია გასაგიჟებელი შედეგები, მაგრამ რაღა არ ეპატია? აფხაზეთის დაკარგვაც, სამაჩაბლოს დაკარგვაც, ინფლაციაც, უპენსიობაც, უხელფასობაც, უდენობაც, უგაზობაც, უპერსპექტივობაც, თაობების დასახიჩრებაც, შიმშილიც, უფრო სწორად, როგორც ქართლში იტყვიან „ტყ… და შიმშილი“… არ ვიცი, ძალიან მაინტერესებს, ამდენი მურვან ყრუმ გაუკეთა ამ ქვეყანას? მაგრამ მას პატიობდნენ, უფრო სწორად, მას გასდიოდა. რადგან მის გვერდით იდგა წითელი ინტელიგენცია, აგენტურა, რადგან არ აკლდა „გამპრავებლები“. ასე მაგალითად, გამოვიდოდნენ და გეტყოდნენ, რომ არ უნდა იარო მიტინგებზე და არ დაგხვრეტენ! იგივე ხალხი მერე ძაღლის ყბას გამოიბამს და დაამუნათებს სააკაშვილს წყლით დაშლილ მიტინგებზე. შევარდნაძეს ეყოლება ქონიანი და „წონიანი“ ჟურნალისტები, რომლებიც „გაუპრავებენ“ ყველაფერს, მერე კი იგივე ჟურნალისტი ქალბატონები დედოზარებს დაარისხებენ ციხის კადრებზე. კი, საშინელება იყო, რაც მოხდა, ცემაც და წამებაც, მაგრამ მაშინ სად იყვნენ, შსს-ს მაღალი სართულებიდან რომ ბატი-ბუტივით ცვიოდა ხალხი? სად იყვნენ და კრწანისში – ჩაის ცეცხლავდნენ!

მოკლედ, შევარდნაძის შემთხვევაში ნამდვილად ვერ ვისაუბრებთ, რომ მან რამე შანსი გაუშვა ხელიდან. რამე გაუშვა კი არა, შანსი არ გამაზა. ყველაფერი გამოიყენა, ოღონდ საკუთარი ძალაუფლებისა და დღეგრძელობისთვის და არა ქვეყნის საკეთილდღეოდ.

Mikhail Saakashvili

 

რევოლუციურ ტალღაზე მოსულ სააკაშვილს იმხელა მხარდაჭერა ჰქონდა, წესით, კიდევ ბევრი რამ უნდა განეხორციელებინა, როგორც ქვეყნის, ისე საკუთარი ძალაუფლების საკეთილდღეოდ. მაგრამ მანაც თავი აარიდა კონფრონტაციას და არ მიმართა ლუსტრაციას. რატომ? იმიტომ, რომ არქივები გატანილი იყო და აგენტები და მათი შთამომავლები არათანაბარ, უსამართლო მდგომარეობაში აღმოჩნდებოდნენ? – ზოგს „გაუბაზრდებოდა“, ზოგს „ნამუსი“ შეენახებოდა (თუმცა ვიწრო წრის გარდა, არც არავინ იცის, რა გაიტანეს, რა დარჩა, რა დახვდათ…)? თუ იმიტომ, რომ თავად რევოლუციონერთა შორისაც იყვნენ ისეთები, რომლებსაც საბოლოოდ დაასამარებდა ლუსტრაცია? ალბათ, ეს მეორე. იქნებ, იფიქრა კიდეც სააკაშვილმა, რომ შემდეგ განახორციელებდა ამას, მაგრამ გადადებული საქმე ვისიცაა, კი იცით. ფაქტია, არც მის დაქცევაში შეიტანეს ნაკლები წვლილი მათ, ვისაც დედას მოუხნავდა ლუსტრაცია. სააკაშვილმა გაუშვა ეს შანსი ხელიდან. რომ არ გაეშვა, მერე ნამდვილად აღარ დასჭირდებოდა ჩარეცხილების ძახილი – ჩარეცხვის პროცედურა ძახილის გარეშე იქნებოდა აღსრულებული და ვეღარც ისინი დაატრიალებდნენ ენებს კაშნეებივით.

სააკაშვილმა არ მოაწყო ახალი „რუის-ურბნისი“ და აქაც ზღო. ზღო მანაც და ქვეყანამაც. თუმცა თუკი ლუსტრაციას განახორციელებდა, ეგ „რუის-ურბნისი“ აღარც დასჭირდებოდა… თუმცა ვერ ვიტყვით, რომ მიშამ ურიგოდ გამოიყენა მაღალი მხარდაჭერა და ლეგიტიმაცია. სწორედ ამის ხარჯზე მოახერხა მან უმწვავესი რეფორმების გატარება პოლიციაში, განათლებაში. რომ არა ეს მხარდაჭერა, რევოლუციური ტალღა, მას მართლაც გაუჭირდებოდა ერთი ხელის მოსმით პოლიციის გამოცვლა და პატრულის ჩამოყალიბება. ვერც საგამოცდო კორუფციას მოუღებდა ასე იოლად ბოლოს, მაგრამ მან ეს შეძლო, თუმცა, სამწუხაროდ, განათლების რეფორმა წარმატებულ გამოცდებზე გაიყინა და ვეღარ მოხერხდა რეფორმის ბოლომდე მიყვანა. იქნებ, იმიტომ, რომ უკვე გაიარა რევოლუციურმა ტალღამ? არც უამისობაა. იმიტომ, რომ თითქმის იგივე მოხდა „გარაჟების“ შემთხვევაზე. „გარაჟებს“ რომ 2004 წელს მისდგომოდნენ, დღეს თბილისში არც ერთი დამამახინჯებელი და, რაც მთავარია, უკანონო – შანსპეპლობით დათრეული „გარაჟი“ აღარ იდგებოდა, მაგრამ დააგვიანდათ, დაიწყეს და იძულებული გახდნენ, შეშვებოდნენ, რადგან აღმოჩნდა, რომ „ნაციონალების“ რეიტინგის დაგდებაში ლომის წილი „გარაჟების“ ნგრევას მიუძღოდა. ასეთია „გრუზინი“ – გაპატიებს აფხაზეთის წართმევას და არ გაპატიებს „გარაჟის“ წართმევას, მერე რა, რომ შავბნელ 90-იანებში დაითრია მამაძაღლობით და მერე რა, რომ მანქანაც აღარ ჰყავს, კამპოტი სად შეინახოს, სიმონ?

რევოლუციურ ტალღაზე განხორციელდა ბევრი დაჭერა, ბევრს დააყრევინეს ფული. პროცედურულად რა როგორ ხდებოდა, ვის კამერების თანხლებით არბენინებდნენ, ვის ისე, ეს ცალკე თემაა, მაგრამ ფაქტია, რომ მაშინ ფულებს აბრუნებდნენ – თან არცთუ ცოტას… რომ არ ჰქონოდათ, ვერც დააბრუნებდნენ და იმდენს აბრუნებდნენ, რომ თანხა ცხადყოფდა მათი დაჭერის საფუძვლიანობას – საიდან ჰქონდათ ამდენი, თუ არ მამაძაღლობდნენ?

როდესაც მხარდაჭერაზე ვსაუბრობთ, ერთია ხალხის მხარდაჭერა და მეორეა – დასავლეთის, საერთაშორისო საზოგადოების მხარდაჭერა. შევარდნაძეს, თავის დროზე, რუსეთთან ერთად დასავლეთიც უჭერდა მხარს, იმდენად რომ დასავლელი ლიდერები მასთან ერთად ქუჩაში მიდიოდნენ, მაშინ როცა იქვე მიტინგი ირბეოდა, იხვრიტებოდა და ვერ „ხედავდნენ“… სააკაშვილის შემთხვევაში ორივე სახეზე იყო და ეს აძლევდა მას მანევრირების საშუალებას.

4E7098B8-266C-4882-8CC5-AE0E4E657E57_mw1024_n_s

 

რა ხდება დღეს? უფრო სწორად, რა ხდებოდა დიდი ოქტომბრის არჩევნების შემდეგ და რა ხდება დღეს? იმიტომ, რომ სიტუაცია მაშინ და ახლა უკვე რადიკალურად სხვადასხვაა. შანსი უკვე გაშვებულია… ანუ კატის დახრჩობა უკვე დაგვიანებულია.

ფაქტია, რომ ბიძინა ივანიშვილს ჰქონდა დიდი მხარდაჭერა საზოგადოებაში, იმდენად, რომ ერთი წლის თავზეც კი ეს მხარდაჭერა „გენეტიკურად“ გადავიდა მის ხელდასხმულ მარგველაშვილზე – ანუ ბიძინას ხათრით აირჩიეს მარგველაშვილი. ასეთი რამ ქართულ პოლიტიკურ რეალობას არ ახსოვს. დაბალ რგოლებზე როგორ არა, რამდენიც გინდათ, იმდენი აურჩევიათ, გნებავთ, შევარდნაძის ხათრით, გნებავთ, – სააკაშვილის, მაგრამ საქართველოს პირველ კაცებზე ნამდვილად ვერ იტყოდით, რომ კაცის კაცი იყო. შევარდნაძე კრემლის კაცი იყო, მიშა – დასავლეთის, მაგრამ კაცის კაცი არც ერთი იყო, არც – მეორე. მარგველაშვილი ბიძინას კაცი იყო და არის. დავუბრუნდეთ ბიძინა ივანიშვილის მხარდაჭერის ხარისხს. მას ჰქონდა ხალხის მხარდაჭერა, არ ჰქონდა დასავლეთის მხარდაჭერა და ეს გამოჩნდა კიდეც თვალნათლივ. დასავლეთი მისი ძალოვნების მიერ განხორციელებულ პოლიტიკურ დაჭერებს კრიტიკის ქარცეცხლში ატარებდა და ატარებს. ისინი მაინც ჯიუტად ატარებენ იმ პოლიტიკას, რაც უნდათ, ისევ შიდამხარდაჭერის ხარჯზე. უფრო სწორედ იმაზე, რომ მათ ელექტორატს „სწყურია“ ნაცების სისხლი, მაგრამ ეს შიდა მხარდაჭერაც იოლად დნობად-ლღობადია. ეს მხარდაჭერა ეფუძნებოდა ამომრჩევლის ინფანტილურ ფინანსურ ოცნებებს, რომელიც, ცხადია, არ სრულდება და ელექტორატის დიდი ნაწილი მხარდაჭერიდან „რაზაჩეროვანიის“ სექტორში გადადის.

`ოცნებამ~ ბევრი შანსი გაუშვა ხელიდან – სათავისოდაც და ქვეყნის საკეთილდღეოდაც.

სათავისოდ ის, რომ მათ ვერ მოახერხეს „ნაციონალების“ განეიტრალება, მაგრამ მათაც უნდა გავუგოთ და მათ ინფანტილურ ბუნებასაც. მათ ეგონათ, რომ „ნაციონალები“ თავისით გადაშენდებოდნენ, როგორც გადაშენდა „მოქკავშირი“. მათ დაავიწყდათ, რომ საქმე ჰქონდათ არა ბარიერს მიღმა დარჩენილ „მოქკავშირთან“, არამედ პარტიასთან, რომელმაც იმ კოშმარ სიტუაციაში მაინც აიღო 40%-ზე მეტი. მათ დაავიწყდათ ისიც, რომ ამ პარტიას ჰყავდა სააკაშვილი, რომელსაც ჰქონდა და დღესაც აქვს მხარდაჭერა ქვეყნის გარეთ და ამის აღმოსაჩენად არ უნდა დასჭირვებოდათ წელიწადნახევარი. მხოლოდ წელიწადნახევრის შემდეგ მიხვდნენ. მიხვდნენ რა, ლევან ბერძენიშვილმა თქვა, რომ სააკაშვილს უფრო დიდი რეიტინგი აქვს დასავლეთში, ვიდრე ქვეყანას.

მათ ჰქონდათ შანსი, მოეპოვებინათ დასავლეთის მხარდაჭერა, უარი ეთქვათ „სამართლიანობის აღდგენაზე“, პოლიტიკურ დაჭერებზე, ნანა კაკაბაძის გულის გახარებაზე, თვითონაც სწორ გზაზე დამდგარიყვნენ და ქვეყანაც სწორი გზით წაეყვანათ. მაინც რა, – დაუბნრუნეს ვინმეს რამე? ან დაუმტკიცეს ვინმეს რამე? ცხადია, მხარდაჭერას დაკარგავდნენ დასავლური კურსის განმტკიცებით, ამ ყველაფერზე უარის თქმით, მაგრამ ქვეყანასაც წაადგებოდა და თვითონ მათაც. მხარდაჭერას რაც შეეხება, მაინც დაკარგეს და, ბარემ, სასიკეთოდ დაეკარგათ?

„ნაციონალების“ განეიტრალებასაც ამ გზით მოახერხებდნენ უმტკივნეულოდ, თუ „ნაციონალების“ ელექტორატი დაინახავდა, რომ ესენიც არიან პროდასავლელები, ესენიც ნულოვან ტოლერანტობას მისდევენ, ორიენტირებულნი არიან ქვეყნის შენებაზე, ინფრასტრუქტურის განვითარებაზე და ა. შ. ამომრჩევლის დიდი ნაწილი, როგორ ფიქრობთ, რას იზამდა?

მოკლედ, მათ გაუშვეს შანსი, მოეგოთ დასავლეთის გული, მოეგოთ `ნაციონალების~ ელექტორატის გული. მერე რა, რომ ამ პროცესში თავისი რადიკალური ელექტორატის განაწყენებას გამოიწვევდნენ? ისინი მაინც განაწყენებულნი არიან. კვლავაც სისხლი სწყურიათ და დაჭერილი ვანო და ბაჩო არ ჰყოფნით. რაც მთავარია, „ოცნებამ“ გაუშვა შანსი იმისა, რომ დარჩენილიყვნენ ასოცირებული მატერიალურ კეთილდღეობასთან. შეჰპირდნენ კაი ცხოვრებას და მიიღეს ნიფხავივით გარღვეული ბიუჯეტი, „ჭამე, ნოდარი“ მინისტრი და 2-ლარიანი კარტოფილი.

და საერთოდ, რა ქნეს ამათ? რაში გამოიყენეს მხარდაჭერა? მხარდაჭერა გამოიყენეს საიმისოდ, რომ ქუჩაში 17 ათასი პატიმარი გამოუშვეს, ელექტორატი, თავისიც და მიშასიც – აიძულეს, გაგებით მოკიდებოდნენ. შედეგი? ნანას გაუხარდა, კაკაბაძეს… თორემ რაღაც არ მგონია, ირაკლი ღარიბაშვილს გახარებოდა ეგ ამბავი.

მოკლედ, შანსები ხელიდან გაშვებულია. კატის დახრჩობა უკვე გვიანია.

მოკლედ: აწი, ტყუილა ნუ აწვალებთ კატებს…

P. S. მიხეილ ჯავახიშვილს აქვს ერთი შესანიშნავი მოთხრობა, „ყბაჩამ დაიგვიანა“. არ ვიცი, ყბაჩა რამ გამახსენა, მაგრამ ბიძინამ ნამდვილად დაიგვიანა…

სტურუას პარადოქსი

რეზო შატაკიშვილი

(დაიბეჭდა გაზეთ “ვერსიაში”). 39624_1551397823362_1187617254_1603069_3151272_n

საქართველოში ყველა რეჟისორს, დიდიან პატარიანად, ერთი კონკურენტი ჰყავს – რობერტ სტურუა, ყოველ შემთხვევაში, ასე მიაჩნიათ თავად რეჟისორებს და მათთვის ყველა სხვა რეჟისორი კონკურენტი კი არაა, უბრალოდ, ფეხებში ებლანდება – ხელს უშლის. მოკლედ, სტურუა ყველას კონკურენტია, თუმცა… თავად სტურუას კონკურენტი არ აბადია საქართველოში, არც დიდი და არც პატარა. ესაა სტურუას პარადოქსი და საერთოდ ქართული თეატრის პარადქოსი. პარადოქსია, მაგრამ რეალობაა. სწორედ ეს პარადოქსული რეალობა აძლევს დიდ რეჟისორს საშუალებას, მოიქცეს ისე, როგორც მოეპრიანება, როგორ გუნებაზეც იმ დილას გაიღვიძებს.  სტურუამ იცის, რომ კარგა ხანია, ადგილი აქვს განაღდებული მსოფლიო თეატრის ისტორიაში და სხვა ყველაფერი უკვე წვრილმანია, ის წვრილმანი, ის ხურდა, რომელიც შემდეგ აღარავის ემახსოვრება და არც აღარავინ მოსთხოვს, სამაგიეროდ, ამ წვრილმანებით ახლა კარგად შეიძლება თავის შექცევა. დიახ, თავის შექცევა. მის შემთხვევაში, ჩემი აზრით, სწორედ თავის შექცევასთან გვაქვს საქმე და არა სხვა რაიმე სარგებელთან, რაც, ვთქვათ, არის იგივე ჟერარ დეპარდიესა თუ კუსტურიცას შემთხვევაში. დეპარდიემაც იცის ის, რომ გენიალური მსახიობია და ისიც, რომ იმ იდიოტობების გამო, რომელსაც დღეს რუსეთის საამებლად აკეთებს, მსოფლიო კინოს ისტორიიდან მას არავინ ამოშლის, ამიტომ აკეთებს იმას, რაც უნდა. აცნობიერებს რა იმ ფუფუნებას, რომელშიც აღმოჩნდა საკუთარი ნიჭის, შემოქმედებისა თუ კიდევ სხვა გარემოებათა თანხვედრის გამო, ამ ფუფუნებით სარგებლობს და იხვეჭს სხვა დამატებით – მატერიალურ ფუფუნებას რუსეთისგან.  არა მგონია, სტურუას შემთხვევა მათი ანალოგი იყოს.

სტურუა გაცილებით დიდია, ვიდრე ერთი, ან მეორე. წლების წინ ვწერდი კიდეც, რატომ იყო სტურუა ასეთი მსუქანი – მას სამყარო აქვს გადაყლაპული-მეთქი, რომ მასში ყველაფერია. დიახ, მასში ყველაფერია, რაც კია ამ სამყაროში, მათ შორის გარკვეული ავანტიურიზმი, თანაც საკმაო დოზით. მას ხიბლავს ეპატაჟიც, ხალხის გაკვირვებაც, მეტიც – გამოთაყვანებაც და ეს ყოველთვის ასე იყო. მას შემდეგ, რაც ,,სეილემის პროცესით’‘ გააოგნა ქართული თეატრალური სამყარო და მისგან ყველა რაღაც ამგვარს ელოდა, სერიოზულს, მძიმეს, ფსიქოლოგიურს, სტურუა ყველას ერთად გაეკაიფა და ,,ხანუმა’‘ შესთავაზა.

რეჟისორმა ეჟი გროტოვსკიმ მესაზღვრეების კითხვაზე – რა პროფესიის ხართ, უპასუხა – პროფესიონალი მაყურებელი. სტურუა სუპერ-პროფესიონალი მაყურებელია თეატრშიცა და საერთოდ, ცხოვრებაშიც. მას უყვარს ყურება, დაკვირვება და ეს ყველაფერი რომ უფრო საინტერესო იყოს, მიმართავს ერთგვარ ექსპერიმენტებს, მანიპულაციებს ცალკეულ ინდივიდებსა თუ ჯგუფებზე, პროვოცირებას უკეთებს მოვლენებს და შემდეგ უყურებს. უყურებს და ტკბება. ერთის მხრივ, იღებს მისთვის საინტერესო ინფორმაციას, რასაც უამექსპერიმენტოდ ძნელად თუ მიიღებდა და მეორეს მხრივ, ერთობა. ამგვარ ექსპერიმენტებს თეატრში ყოველთვის ატარებდა და შედიოდა კიდეც მისი ხელმწიფების სტილში. რა მოხდა და რა ხდება ბოლო წლებში ანუ მას მერე, რაც რობერტ სტურუა ღიად ჩაერთო პოლიტიკურ პროცესებში?  შედეგიდან დავიწყოთ: დღეს, ბევრისგან გაიგონებთ, რომ სტურუა კი არის გენიალური რეჟისორი, მაგრამ მიუღებელია მისი პოლიტიკური ხედვა, პოზიციები, გამოხდომები (ეს მათი შეფასებაა) ანუ რეალურად, ისინი ორად ხლეჩენ სტურუას ფენომენს. არადა, არა მგონია, რაიმე გახლეჩილობასთან გვქონდეს საქმე, არც ის, რომ სტურუას პოლიტიკური პოზიციები და ხედვები ისევე გენიალურია, როგორც სტურუას შედევრალური სპექტაკლები. სულაც არ ვეთანხმებით მის არც ერთ სტატუსს ,,ამ-ამით’‘ დამთავრებულს, ჯერ ერთი, სწორედ იმიტომ, რომ ,,ამ-ამ’‘-ით მთავრდება, რაც იმთავითვე ცხადყოფს, რომ სტურუა თავს იქცევს…

მე მაინც მგონია, რომ ბოლო დროს, ეპატაჟის, ავანტიურიზმის მოტრფიალე რეჟისორს თეატრი ეპატარავა ლაბორატორიად, ექსპერიმენტებისთვის, ცდებისთვის და ა.შ. ეპატარავა, ამიტომაც ადგა და მთელი ქვეყანა აქცია საექსპერიმენტო ლაბორატორიად. ატარებს ცდებს პოლიტიკოსებზე, მასებზე, საზოგადოებაზე. სწორედ ამ კონტექსტში იყო განსახილველი მისი ფეისბუკ-სტატუსებიც. დაწერდა და აკვირდებოდა, ახლა უკვე ვირტუალურ სივრცეში, რამდენ ,,ლაიქს’‘ აიღებდა მისი რეპლიკა, რა მოჰყვებოდა, ვის აღაფრთოვანებდა და ვის შეშლიდა ჭკუიდან.  არჩევნების შემდეგ, თუ გახსოვთ, მისი სტატუსების ხშირი ადრესატი გიგა ბოკერია იყო – იგავების მთელი სერია უძღვნა, მაგრამ გიგა რატომღაც კერკეტი კაკალი გამოდგა, არ შეირყა ჭკუიდან, სხვა, ალბათ, შეირყეოდა.  მოკლედ, სტურუა ზის და ჭადრაკს თამაშობს. ხან ერთი პაიკის გალაზიერებას უწყობს ხელს, ხან – მეორისას.

დღესაც მახსოვს, ჯერ კიდევ შევარდნაძის დროს, ბურჯანაძე რომ გააქტიურდა და მას ინტელიგენციის წარმომადგენლები ესტუმრნენ, სტურუა ვერ მივიდა, მაგრამ უსტარი გაუგზავნა – თავისთავად ამ ჟესტში უკვე იყო რაღაც ,,ვეფხისტყაოსნური’‘ – გაუგზავნა წერილი, სადაც წერდა, რომ ,,ვეფხისტყაოსანზე’‘ მუშაობდა, რომ მას ნინო ბურჯანაძე ეთინათინებოდა…. სტურუას ამ ერთაბზაციანმა წერილმა გაცილებით ძლიერად იმოქმედა მაშინ ბურჯანაძეზე, ვიდრე მთელმა იმ დასმა, რომელიც პარლამენტში ეახლა და უფრო მეტი აქტიურობისკენ მოუწოდა. ზურაბ ჟვანიასთან ერთად, მე თუ მკითხავთ, სტურუას წვლილიც იყო იმაში, რომ ბურჯანაძემ ირწმუნა საკუთარი ,,თინათინობა’‘. რა გითხრათ, მე მთელ მის პოლიტიკურ განცხადებებს, სწორედ ამ კონტექსტში აღვიქვამ და, არ მჯერა, რომ ის რობერტ სტურუა, რომელმაც წლებით ადრე იგრძნო და იწინასწარმეტყველა საბჭოთა კავშირის ნგრევა ,,მეფე ლირში’‘, დღეს ცდება ან მოვლენების ან ფაქტების შეფასებაში. მომკალით და, არ მჯერა, რასაც ის წერდა ოქტომბრის არჩევნებიდან ორიოდე დღის შემდეგ – ამ ქალაქში მზეც სხვანაირად ანათებსო, ამ დილით 7 საათზე ვისეირნე და ქალაქი უჩვეულოდ წყნარიაო… 7 საათზე ქალაქი ყოველთვის წყნარი და მწყაზარი იყო, არათუ მიშას დროს, მე მგონი, მხედრიონის პარპაშის დროსაც კი – ამ დროს, ამ უთენია ყველას სძინავს, მეეზოვეების გარდა…  რატომ ერჩოდა რობერტ სტურუა მიხეილ სააკაშვილს? აქვე დაივიწყეთ და გამოირიცხეთ ყოველგვარი მერკანტილიზმი ანუ ის, რომ სტურუამ რამე სთხოვა სააკაშვილს, სააკაშვილმა არ გაუკეთა და სტურუა გადაეკიდა….

სხვა რეჟისორების შემთხვევაში, ეს უალტერნატივო ჭეშმარიტებაც კია, მაგრამ სტურუას შემთხვევაში, ინვალიდი ტყუილია. ტყუილია იმიტომ, რომ სააკაშვილმა, მისმა ოჯახმა, ძალიან კარგად იცოდა დიდი რეჟისორის ფასი და, ელემენტარულად, არ გაანაწყენებდა, არც მიხეილს აწყენდა სტურუას მხარდაჭერა და თუნდაც მხოლოდ ამიტომ მოიმადლიერებდა, მაგრამ სტურუა-სააკაშვილის ურთიერთობის გახილვა ამ ჭრილში იმას ნიშნავს, რომ არც ერთისა გაგეგება რამე, არც – მეორისა. აბა, რა მოხდა? ექსპერიმენტატორებს არ უყვართ, როცა საცდელი ობიექტი არ ემორჩილება ექსპერიმენტს. სააკაშვილი არანაირ კონტაქტში არ შედიოდა სტურუას თეატრალურ სამყაროსთან  – არც კი მიდიოდა თეატრში. სააკაშვილმა თეატრი თითქოს ტაძრის რანგში მიიღო და, შესაბამისად, მასზეც განავრცო ეკლესიასთან გაფორმებული კონკორდატი და თეატრის საქმეებში საერთოდ არ ერეოდა, მაშინაც კი, როცა ეს თეატრი დგამდა ,,პრეზიდენტსა და დაცვის ბიჭს”. თუ კარგად გახსოვთ, არანაირი რეაქცია არ ყოფილა ამ სპექტაკლზე და შემდეგ თავად თეატრმა გააპიარა – დაფინანსება ჩამოგვეჭრაო. ანუ სააკაშვილი რეაქციას არ აძლევდა თეატრის იერიშებზე, თითქოს არც იმჩნევდა და სწორედ ეს არშემჩნევა აგდებდა აზარტში რობერტ სტურუას. კაკალი რაც უფრო კერკეტია, მით უფრო მეტი ჟინით ცდილობ მის გატეხვას. ჰოდა, სტურუაც ურტყამდა თავის ჩაქუჩს. რიგ შემთხვევებში ეს ჩაქუჩის დარტყმა ერთგვარ აუცილებლობასაც წარმოადგენდა – გაიხსენეთ მისი განცხადება საყოველთაო შიშის სინდრომზე. ეს სინდრომი მართლაც იყო. ცალკე თემაა, რამდენად ჰქონდა საფუძველი, რამდენად გაზვიადებული ჰქონდა თავად საზოგადოებას, ყველას რატომღაც რომ ეგონა უსმენდნენ. არადა, ძაღლადაც არავინ აგდებდა და არც მოსმენაზე ხარჯავდა ფულს, მაგრამ ხომ ეგონათ, რომ უსმენდნენ – არ ვიცი, ალბათ, ამით საკუთარ ამბიციას იკმაყოფილებდნენ გაუკუღმართებული ფორმით, საკუთარ თავს აჯერებდნენ, რომ იმდენად მნიშვნელოვანია მათი პოზიცია, შეხედულება თუ ნააზრევი, რომ მთავრობა დგას და უსმენს. ამ შემთხვევაში სტურუამ უტყუარი დიაგნოზი დაუსვა საზოგადოებას, სადღაც იმ რანგის, რაც თავის დროზე, “მეფე ლირში” დაუსვა საბჭოთა კავშირს, მაგრამ ამ განცხადების გარდა, ყველა სხვა ჩაქუჩის დარტყმა სააკაშვილის მწყობრიდან გამოყვანას ემსახურებოდა და ალბათ სწორედ ამიტომაც გადავიდა ბოლოს იმ ცნობილ განცხადებებზე სომხობასთან დაკავშირებით, სხვანაირად რომ ვერ გამოიყვანა მწყობრიდან.

მე არც მისი რუსეთუმეობის მჯერა, არც მისი გაკეთებული განცხადებების რუსეთთან დაკავშირებით. არ მჯერა იმის, რომ დასავლურ კულტურას ნაზიარები, მეტიც, დასავლური კულტურის შემადგენელი ნაწილი რობერტ სტურუა პრორუსულად აზროვნებდეს ახლა. არ მჯერა ამ შეთქმულების თეორიების, რომ ის რუსეთის კაცია, რომ მისი ბაზარი რუსეთშია და ამიტომ ეპირფერება მათ. სტურუას ადგილი ყველგანაა და მე მაინც მგონია, რომ ის რუსებსაც ეკაიფება, ამ მეოცნებე ხელისუფლებასაც აგიჟებს თავისი მხარდაჭერით და აკვირდება მათ კუნტრუშს. თუ კარგად იკუნტრუშებენ, გააგრძელებს მათ მხარდაჭერას, თუ არა, შეცვლის ურთიერთობის ფორმას და ახლა იმ ჭრილში დააკვირდება.

მას უყვარს ექსპერიმენტები, მანიპულაციები.  მას უყვარს ამგვარი ექსპერიმენტებიც  – რომელიმე აშკარად უნიჭოზე იტყვის, რომ ნიჭიერია და აკვირდება გარშემომყოფებს, როგორ და რანაირად აღწევს მათში მისი ნათქვამი. გარშემომყოფებს თავიდან უკვირთ მაესტროს განაცხადი, შემდეგ ეჭვდებიან საკუთარ თავში, ავტორიტეტს თავისი გააქვს და ისინიც ნელ-ნელა სხვა თვალით უყურებენ იმ უნიჭოს და ის უნიჭო ნელ-ნელა ნიჭიერდება მათ თვალში. აბა როგორ? ბატონმა რობერტმა თქვა, რომ ნიჭიერია, ესე იგი ნიჭიერი ყოფილა და ჩვენ ვერ ვხედავდითო…. სტურუა კი უყურებს მთელ ამ პროცესს და ტკბება საკუთარი ძალაუფლებით. ეღიმება როცა ხედავს, მისი ღიად გაჟღერებული შეფასების შემდეგ, როგორ იცვლება იმ უნიჭოსადმი დამოკიდებულება – აგდებულ, ირონიულ დამოკიდებულებას როგორ ენაცვლება პირფერობა თუ მოწიწება. რა ემართება ამ დროს თავად საექსპერიმენტო ბაჭიას ანუ იმ უნიჭოს, რომელიც ნიჭიერად ,,ეკურთხ”? ის, რა თქმა უნდა, იჯერებს, რომ ნიჭიერია. იჯერებს რომელია?! - ყოველწამიერად გრძნობს იმ ცხელ დამღას შუბლზე, რომლითაც დიდმა რეჟისორმა დადაღა წარწერით ,,ნიჭიერი”. ამ ექსპერიმენტს ხშირად გაგრძელებაც აქვს – ღრუბლებში აჭრილს, ისევ მაესტრო ანარცხებს ძირს, აი, ასე – როგორც ერთი სიტყვით თქვა, რომ ის ნიჭიერია, ასევე ერთი სიტყვით იტყვის, რომ უნიჭოა და ამ თქვენ იკაროსს ფრთები ეტრუსება და ზღართანით ენარცხება მიწას.  სტურუას აქვს იმის ძალა, ერთი სიტყვით მწვანე აგინთოს იმ სამყაროში, რომელსაც თეატრი ჰქვია და ასევე ერთი სიტყვით წითელი აგინთოს და ყველაფერი დაგიმთავროს. მას ერთნაირად ეიოლება როგორც კარგის, ისე ცუდის კეთებაც – ყოველგვარი დიდი ჭაპანწყვეტის გარეშე და სწორედ ეს სიმსუბუქე აგდებს მას აზარტში, ხან მწვანე აუნთოს ვინმეს – სეზონი გახსნას მისი ბედნიერების, ხან წითელი აუნთოს ვინმეს და იყოს მისი უბედურების კანონმდებელი. აი, “ყვითელს” რაც შეეხება – სტურუას შუქნიშანზე მუდამ ანთია, მაგრამ – შეუმჩნევლად. უფრო სწორედ, როდესაც მწვანე ანთია, ისე აბრმავებს ბედნიერებს, რომ ვეღარ ხედავენ ყვითელს. ვერ აცნობიერებენ, რომ მეფის ნავში არიან და მუდამ სიფხიზლე მართებთ.  სტურუას უყვარს მოვლენების პროვოცირება, ეპატაჟი, ერთგვარი პროვოკაციები, ,,ხულიგნობაც’‘, თუ გნებავთ, ექსპერიმენტების ტარება ყველგან და ყველაზე. სამყაროს მიმართ მისი დამოკიდებულება მთლიანპიროვნულია  – იგი ცინიკურად, ირონიულადაა განწყობილი მთელი სამყაროს მიმართ და ეს ჩანს მის სპექტაკლებში, მის ყოველდღიურობაში. იგი არ თამაშობს, ასეთია ანუ – ყველას და ყველაფერს ეთამაშება… ესაა სტურუას პარადოქსი.

ქართული „ფორბსი“, ხინკალი, „სულელი უცხოელი“ და გურამ დოჩანაშვილი

დაიბეჭდა გაზეთ “ქრონიკა+”-ში, ჩემ საავტორო რუბრიკაში – “მეცამეტე გვერდი”. 

khinkals

„მაკდონალდსმა“ აფხაზეთი ცნო – ქვეყნების ჩამონათვალში აქვს. წესით, ამას დიდი საპროტესტო აქციები უნდა მოჰყოლოდა თბილისურ „მაკდონალდსებთან“. აქციები თუ არა, კარების აჭედვები თუ არა, საზოგადოების რაღაც ნაწილს მაინც უნდა გამოეცხადებინა, რომ პროტესტის ნიშნად აღარ შევა და აღარ გაამდიდრებს „მაკდონალდს“… მაგრამ ეს ხომ ის ქვეყანაა, საიდანაც სოჭის ოლიმპიადაზე უკანმოუხედავად გარბიან?

მოკლედ, ჩვენ უარს არ ვამბობთ ვჭამოთ „მაკდონალდსი“, სამაგიეროდ, აი, გამოხტა ვიღაც უცხოელი და მოგვახალა, – ხინკალს აღარ შევჭამო! დიახ, ქართულმა „ფორბსმა“ უცხოელი ჟურალისტის – უილიამ დანბარის სტატია გამოაქვეყნა სათაურით: „რატომ აღარ შევჭამ ხინკალს აღარასოდეს?- ქართული კერძების სავალალო მდგომარეობა“.

ვიდრე საფუძვლიან პასუხს გავცემ ამ ბატონ თუ ვაჟბატონ ჟურნალისტს, მინდა, ერთი რამ ვუთხრა, –  ხინკალს ნაოჭები ნამდვილად არ გაუსწორდება, თუ იგი არ მიირთმევს.

ვინაა ეს უილიამ დანბარი? ამ სტატიიდანვე ეტყობა, რომ მას, ნიჭის თვალსაზრისით, არაფერი აკავშირებს გენიალურ შოტლანდიელ პოეტ უილიამ დანბართან (1460-1520 წწ.). დიახ, მას უყვარს თავისი სტატიების ასე დაწყება: „ვშიშობ, ცუდი ამბავი მაქვს. არ ინერვიულოთ, ტრაგიკული არაფერია, თუმცა იმედი, შეიძლება, გაგიცრუვდეთ“. მინდა, სწორედ ამ სიტყვებით მივმართო მას და ვუთხრა, რომ მეც ცუდი ამბავი მაქვს მისთვის, მეც ვურჩევ, არ ინერვიულოს, ტრაგიკული არაფერია ამაში, მაგრამ იმედი შეიძლება გაუცრუვდეს, – თქვენ წერა არ იცით. სამწუხაროდ… თქვენ, რა თქმა უნდა, არ დამეთანხმებით, შეიცხადებთ კიდეც –  შეიცხადებთ, აბა, რა იქნება? აგერ ქართული „ფორბსი“ ბეჭდავს თქვენს ნაწერებს, როგორც გავარკვიე, „ტაბულაც“ გბეჭდავთ „სულელი უცხოელის“ ფსევდონიმით, მანამდე რუსულ ტელაერხსაც წარმოადგენდით(!) საქართველოში, მაგრამ წერა მაინც არ იცით და მხოლოდ ის ფაქტი, რომ საქართველოში ასე წარმატებით იბეჭდებით, არაფერს ნიშნავს – აქ ათას სისულელეს ბეჭდავენ. დიახ, აქ, ქართულ „ფორბსში“ და ქართულ ჟურნალ-გაზეთებში თუ დაბეჭდავენ თქვენს პასკვილებს, თორემ თქვენც კარგად იცით, რომ წამყვანი დასავლური გაზეთები ამ თქვენს ბოღმით სავსე ნაკვესებზე ადგილს არ მოაცდენენ.

თქვენ არც წერა გეხერხებათ და არც იმას ცდილობთ, რომ თქვენი მოსაზრებები რამით დაასაბუთოთ. თქვენ, უბრალოდ, ცამოწმენდილზე აბრახუნებთ – რა მოგწონთ და რა არ მოგწონთ და ამ ყველაფერს თქვენს ზედაპირულ ანალიზში ხვევთ, თქვენი წარმოდგენები არაფრით განსხვავდება ამ ქვეყანაში 2 დღით ჩამოსული ტურისტის სტერეოტიპული წარმოდგენებისგან.

ხინკალზე სულ ტყუილად ხართ გაბრაზებული. ხინკალი ვერ გიშველიდათ და ვერც ახლა გიშველით, ყოველდღე რომც ჭამოთ. იცით, რატომ? არ ვიცი, თქვენს ყურამდე მოაღწია თუ არა ამ ამბავმა, მაგრამ ჩვენ, სტუმართმოყვარე ქართველებს, ლამაზი მთებისა და კარგი საჭმელების გარდა, ლიტერატურაც გვაქვს, ასე, მინიმუმ, 16-საუკუნოვანი. კი ვიცი, თქვენ ფრიად ნერვებს გიშლით, როდესაც ჩვენ საუკუნეებზე ვაპელირებთ, მაგრამ რას ვიზამთ – გვყავდა და დღესაც გვყავს მწერლები, არცთუ ურიგო, ჰოდა სწორედ ერთმა ასეთმა არცთუ ურიგო მწერალმა, გურამ დოჩანაშვილმა, აღმოაჩინა კანონი – დეტალურად აღწერა, როგორ გშია, როგორ მიდიხარ სახინკლეში, როგორ მიირთმევ ხინკალს, როგორ ძღები და უკვე დამძიმებული, მოფომფლოვებული, მთვლემარე როგორ იგრძნობ „რომ ისევ ის ბითური ხარ, რაც მანამდე, ხინკლის ჭამამდე იყავი“.

ასეა, ხინკალი სასწაულმოქმედი არაა, რაც არ უნდა 19-ნაოჭიანი იყოს და თუ რამეს ელოდით ხინკლის ხშირი ჭამისგან, ტყუილად ელოდით და ახლაც ტყუილად აყრით ბოღმას პილპილად. ნუ დაემსგავსებით საჭურის აღა-მაჰმად ხანს, რომელსაც იმედი ჰქონდა, რომ თბილისური აბანოები უშველიდა და რომ ვერ უშველა, მისდგა და მიწასთან გაასწორა ისინი…

ტენდენციურობაში რომ არ დამდოთ ბრალი, სტრიქონ-სტრიქონ გაგცემთ პასუხს.

ნებისმიერმა ადამიანმა, რომელიც ერთხელ მაინც ყოფილა საქართველოში, იცის, რომ აქ კარგი საჭმელია, ხალხი სტუმართმოყვარეა, მთები _ ლამაზი და საჭმელიც _ გემრიელი. ეს აქსიომად ჩამოყალიბდა. ჰოდა, ქართველებიც ზედმეტად დარწმუნებულნი არიან ამაში და ქვეყანაც სავსეა ქართული რესტორნებით, რომლებიც, თავის მხრივ, ქართველი ხალხით არის სავსე“, – წერთ თქვენ. უფრო სწორად, თან ჭრით, თან კერავთ. თავადვე ამბობთ, ვინც ერთხელ მაინც ყოფილა, იცის, რომ აქ კარგი საჭმელიაო და იქვე საწინააღმდეგოს ამბობთ, – ქართველებიც ზედმეტად დარწმუნებულნი არიანო. თუკი ყველამ, ვინც ერთხელ ყოფილა, ეს იცის – ესე იგი, ეს ასეა, ქართველებს კარგი საჭმელი გვაქვს და ზედმეტი დარწმუნება რაღა შუაშია? რა გაღიზიანებთ, ქვეყანა ქართული რესტორნებით რომაა სავსე? თუ ეს რესტორნები ქართველებით რომაა სავსე? თუ იმას უსვამთ ხაზს, რომ ამ ქართულ რესტორნებში მარტო ქართველები დადიან? არა, თქვენ უგულობას სხვა მიზეზი ჰქონია, მერე რა, რომ აბდაუბდა?

ჩემს უგულობას მიზეზი აქვს: მე ვარ ადამიანი, რომელსაც წლების განმავლობაში ძალიან ბევრჯერ გაუცრუვდა იმედი და ვსვამ კითხვას, - იქნებ, ეს ყველაფერი ტყუილია? იქნებ, ქართული საჭმელი სინამდვილეში ძალიან მოსაბეზრებელია და ჩვენ, უბრალოდ, ისე გავისიგრძეგანეთ ქართული საჭმლის განსაკუთრებულობის იდეა, რომ მართლაც ვიწამეთ მისი?

ვარიანტი რამდენიმეა, ან თქვენ, უბრალოდ, არ მოგწონთ ქართული სამზარეულო და მართლაც გაუგებარია, რას იტანჯავთ თავს, რატომ ჭამთ ან ხაჭაპურს, ან ხინკალს, შედით სხვა რესტორნებში და მიირთვით რაც გნებავთ; ან სხვა ვარიანტია – რესტორნებმა გაგიცრუეს იმედი. არასწორად შერჩეულმა რესტორნებმა. დიახ, ბატონო დანბარ, თავს ნამდვილად ვერ დავდებ ყველა ქართული რესტორნის კეთილსინდისიერებაზე, ხარისხზე, მომსახურების დონეზე, მაგრამ ამ ლანძღვას არ სჯობდა, გაგერკვიათ და მიგეგნოთ წესიერი რესტორნისთვის, სადაც იმედებს არ გაგიცრუებენ? ასე ბრმად თუ შეაბოტე, ნებისმიერ ქვეყანაში შეიძლება აღმოჩნდე უვარგის რესტორანში და, უბრალოდ, იმედები კი არ გაიცრუო, კუჭიც გაიხეთქო.

და საერთოდ, რამდენად საფუძვლიანად გეჩვენებათ, ქართული სამზარეულოს ავკარგი რესტორნების მიხედვით განსაჯოთ? დავიჯერო, ამ სტუმართმოყვარე ქვეყანაში შინ არავინ არ დაგპატიჟათ? თუ „ფორბსის“ და თქვენი ინტერესი ქართულ რესტორნებზე დარტყმა იყო Wendy’s – ის სასარგებლოდ? აკი ამბობთ კიდეც, მობეზრდება ხალხს ქართული სამზარეულო და Wendy’s-ში გადავლენო? კიდევ ერთი კითხვა მაქვს, – ლოგიკაზეც ისევე გაბრაზებული ხართ, როგორც ხინკალზე? რომ არ მოსწონებოდა, ვინმე გაისიგრძეგანებდა ქართული საჭმლის განსაკუთრებულობის იდეას? კი გამუნათებთ, მოსაზრებებს არ ასაბუთებთ-მეთქი, მაგრამ ისეთ დასაბუთებას, როგორც თქვენ ასაბუთებთ, ვინძლო, სჯობდა, საერთოდ არ დაგესაბუთებინათ. თქვენი მტკიცებით, ქართველები ზედმეტად გავუნებივრებივართ კომპლიმენტებით სამზარეულოს მიმართ. მთელი საიდუმლო კი ის ყოფილა, რომ: „200 წლის განმავლობაში ქართული სამზარეულო რუსულ სამზარეულოს უწევდა მეტოქეობას და ჩვენ ყველამ კარგად ვიცით რუსული სამზარეულოს ამბავი. საბჭოთა კავშირის დროს გამხმარი ხაჭაპურიც კი მადის აღმძვრელად გამოიყურებოდა ხორციანი ჟელეს კატასტროფასთან შედარებით, სახელად ხალადეცი“. და ის ფაქტი, რომ ქართველები ეროვნული სალათების მომზადებისას მაიონეზს არ იყენებდნენ, ალბათ, საბჭოთა ჩაგვრისგან სულის მოთქმას ჰგავდა“.

გისვამთ კითხვას, – რა შუაშია ან 200 წელი, ან რუსული სამზარეულო, როდესაც დღეს ადამიანი ჩამოდის საფრანგეთიდან, იტალიიდან, ესპანეთიდან და იხიბლება ქართული სამზარეულოთი? ვეჭვობ, თქვენი ცოდნა ისეთივე ზედაპირულია რუსული სამზარეულოს შესახებ, როგორც ქართულის შესახებ, მეტიც, ვგონებ, არც ფრანგულ სამზარეულოს იცნობთ საერთოდ, თორემ მაიონეზს საბჭოეთის სიმბოლოდ არ გამოიყვანდით.

თქვენ წერთ: უცხოელი სტუმრები საქართველოში მოსკოვის გავლით ჩამოდიან, ვიტამინ C-ზე დახარბებულები და ღორის ქონითა და არყით დაბეჩავებულები. მათ, ვინც გაყინულ ჩრდილოეთში, კვირების განმავლობაში, უშედეგოდ ეძებდა არამჟავე კიტრს, ქართული სამზარეულო ნამდვილ აღთქმულ მიწად ეჩვენებოდათ და, შესაბამისად, გულწრფელად ეუბნებოდნენ თავიანთ მასპინძლებს: თქვენი საჭმელი ძალიან გემრიელია, გაცილებით უკეთესი, ვიდრე რუსეთში. მაგრამ გქონდეს უკეთესი საკვები, ვიდრე რუსულია, სულაც არ ნიშნავს იმას, რომ იგი უმაგრესია, ეს მხოლოდ იმას ნიშნავს, რომ იგი რუსულ საჭმელზე უკეთესია“.

მართლა ვერ გავიგე, უბრალოდ, გრამატიკაზეც ნაწყენი ხართ, თუ, უბრალოდ, დროები გერევათ? ჯერ აწმყოში საუბრობთ, მოსკოვის გავლით ჩამოდიანო და მერე წარსულში გადადიხართ, ეჩვენებოდათ, ეუბნებოდნენო. ასე რომ, ვერ გავიგე, რას ამბობთ, დღეს ჩამოდიან უცხოელები მოსკოვის გავლით? თქვენ რუსულ ტელეარხს წარმოადგენდით და მოსკოვის გავლით მოხვდით, მაგრამ ეს იმას არ ნიშნავს, რომ ყველა უცხოელი მოსკოვის გავლით ჩამოდის აქ, ბატონო დანბარ. თუ წარსულზე საუბრობთ და აგერ 20 წელიწადზე მეტია, პირდაპირ ჩამოდიან უცხოეთიდან, არ აქვთ ეგ გზა გამოვლილი, რატომ მოსწონდათ ქართული სამზარეულო და რატომ თქვენამდე არ დაიმსხვრა მითი ქართულ სამზარეულოზე? თუ ეს თქვენ გხვდათ წილად – ამცნოთ კაცობრიობას სიმართლე ქართულ სამზარეულოზე? მძიმე ხომ არაა მონომახის ქუდი?

მეტწილად, ქართული კერძები მარტივია (ამას ვამბობ მე, ადამიანი ინგლისიდან, აგრეთვე მარტივი სამზარეულოსქვეყნიდან) და მოდი, თვალი გავუსწოროთ სიმართლეს, არჩევანი წარმოუდგენლად შეზღუდულია. ეს სულაც არ ნიშნავს იმას, რომ მე ხაჭაპურის წინააღმდეგი ვარ, უბრალოდ, მე არ მინდა მისი ყოველდღიურად ჭამა, განსაკუთრებით კი მაშინ, როდესაც ამ გაღმერთებული ყველის ღვეზლის შემთხვევაში, ერთადერთი ამაღელვებელი სიახლე შეიძლება იყოს ის, რომ ყველს მის ზედაპირსაც დაურთავენ, ან (ჩშშშშ!..) შიგთავსს კარტოფილს დაამატებენ. ამ დროს, ცხადია, რამე სხვას გაუსინჯო გემო. ხინკალი? ცომში გახვეული ხორცი - განა რამე ისეთია, რაზეც ინგლისში ვინმეს მოვუყვები?

თუმცა ეს იმას არ ნიშნავს, რომ საქართველოს კარგი კერძები არ გააჩნია. მიყვარს საცივი, ნაკლებად ცხიმიანი აჯაფსანდალი და ცხარე ხარჩო. ჩიხირთმა მშვენიერი წვნიანია და კარგი გულიანი ჩანახიც საუცხოოა ზამთრის ღამეს. აი, ვწერ და ჩემი მუცელიც ხმებს გამოსცემს. თუმცა ფაქტია, რომ იმ ადგილების ჩამოსათვლელად, სადაც ამ კერძებს გემრიელად მიირთმევ, ერთი ხელის თითებიც საკმარისია. და ჩვენც წყალწყალა ლობიოსა და მლაშე ტყემლის ოკეანეში ვიძირებით“, -  თქვენ, უბრალოდ, თავხედი ხართ, სერ. არ იცნობთ არათუ ქართულ სამზარეულოს, საერთოდ საკითხს; რამდენჯერმე ხართ ნასადილევი (არ მინდა გითხრათ, გამძღარი) ქართულ რესტორანში და ეს საკმარისად მიგაჩნიათ იმისთვის, რომ დასკვნები გამოიტანოთ და შეურაცხყოფა მიაყენოთ ეროვნულ სამზარეულოს! როგორც გატყობთ, სულ რამდენიმე კერძი გაქვთ მირთმეული და იმის მიხედვით ციცერონობთ, ურთულეს სამზარეულოს – მარტივად ნათლავთ და ისიც არ იცით, რომ ეგ ქართული სამზარეულო ნაკრებია სხვადასხვა სამზარეულოსი, რომ საქართველოს ყველა კუთხეს თავისი სამზარეულო აქვს – ხშირ შემთხვევაში, რადიკალურად განსხვავებული. რა ვქნა, დავდგე ახლა და ყველა კერძი ჩამოგითვალოთ? თუ დავდგე და აგიხსნათ, რომ ისპანახი, რომელსაც ევროპა მე-15 საუკუნიდან იცნობს, საქართველოში მე-12 საუკუნიდან მიირთმევენ და მისგან მრავალნაირი კერძი მზადდება? ინდოეთიდან წამოსულმა ბადრიჯანმა, თქვენთან, ევროპაში რომ მე-16 საუკუნეში ძლივს მოაღწია, ჩვენ უკვე მე-12 საუკუნიდან მივირთმევდით? (რა ამის პასუხია და ნიგვზიანი ბადრიჯანი მაინც არავინ გაჭამათ? და მარტივად მოსამზადებლად გეჩვენებათ?:))…) თუ დავდგე და ის გიმტკიცოთ, რომ არსად იმდენ და იმდენნაირ მწვანილს არ მოიხმარენ, როგორც ქართულ სამზარეულოში, როგორც ცოცხლად, ისე კერძებში _ ნედლად და სუნელების სახით?  გადაშალეთ და წაიკითხეთ რუსუდან გორგილაძის შესანიშნავი წიგნი „კერძთაყვანისმემა“ და, იქნებ, მერე მაინც აღმოაჩინოთ, რომ თქვენ მიერ გალანძღული ხინკალი, რომელზეც, თურმე, ვერავის მოუყვებით ინგლისში, მთელ მსოფლიოშია მოდებული – ხინკალს ენათესავება შუააზიური მანტი. მანტს ნათესაობა მთელ მსოფლიოში ჰყავს – ტაჯიკური და ავღანური ხუსანი და მანდუ, თურქული თათარ-ბერეკი, სლავური ვარენიკები, ციმბირული პელმენი, ჩინური ვოტონი და ბაოზი, გუიტიე, იაპონური იაკიმანუ, მონღოლური ბუუზი, ებრაული კრეპჩალი, მანტს ნათესავები ევროპაშიც ჰყავს – იტალიელი რავიოლი, ტორტელინი და გერმანელი მაულთაშე. მანტის ნათესავია – განთქმული ქართული ხინკალი – მრავალნაირი ვარიაციით.

საქართველოში რომ გაზრდილიყავით, ვიფიქრებდი, რომ მძიმე ბავშვობა გქონდათ და ძალით გაჭმევდნენ ხაჭაპურს, ხინკალს, მაგრამ საქართველოში არ გაზრდილხართ, და ძალიან საინტერესოა, აქ ჩამოსული ასეთი ვის ხელში აღმოჩნდით – პირში ძალით რომ გტენიდნენ ხაჭაპურს, თან სულ ერთსა და იმავეს? ხეირიანი ქართული რესტორნების მისამართები თუ არ იცით, ის მაინც არ იცით, რომ ეროვნული სამზარეულო ეროვნული იდენტობის გამოხატვისა და შენახვა-გადაცემის ერთ-ერთი მთავარი საშუალებაა და ასე ხელაღებით მასზე საუბარი და ლანძღვა ამ ერის ლანძღვაა?

„მე მთელი ჩემი ცხოვრების მანძილზე საკმარისი ხინკალი უკვე მივირთვი და, აგრეთვე, ბოსტნეულით სხვა უამრავ რამესაც მოამზადებ, გარდა ფხლისა. აი, ღვინოზე კი გადაკრული სიტყვა არ დამცდება…“ - თუ თქვენ ობიექტური ხართ, ამ ქვეყანაში თუ წყალწყალა ლობიოა და მლაშე ტყემალი, დავიჯერო, ერთხელ მაინც არ დაგალევინეს წყალწყალა ღვინო?

თუ ასე გძულდათ ეს ხინკალი, ან აქამდე რას ჭამდით და ან ახლა რა ტვინი შეჭამეთ, – არ შევჭამო? აკრიტიკეთ, ბატონო, ქართული რესტორნები, მომსახურებაც, ხარისხიც, მაგრამ ამ რესტორნებიდან გამომდინარე რატომ მსჯელობთ საერთოდ ეროვნულ სამზარეულოზე? კიდევ ერთხელ გეკითხებით, შინ არავინ გიმასპინძლათ? თუმცა ისეთი უმადური და ღრძო ენის პატრონი ჩანხართ, არც გამიკვირდება შინ რომ არავის შეეშვით.

დაბოლოს, მაინტერესებს, რა ამოძრავებს ქართულ „ფორბსს“, რა არის მისი ამოცანა, – ქართული სამზარეულოს დისკრედიტაცია? იმედს ვიტოვებ, რომ ამ უნიჭო პასკვილს ასეთი შორს მიმავალი მიზნები არ აქვს და არც ქართული „ფორბსის“ ლიცენზიის არაქართველი მფლობელის გენერალურ ინტერესებში შედის.

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 1,533 other followers

%d bloggers like this: