მარგარეტ ტეტჩერისა და ნინო ბურჯანაძის შედარებითი დახასიათება

რეზო შატაკიშვილი
იდეალები მიმდევრებს თავად არ ირჩევენ, იდეალებს სხვანი ეტანებიან, თორემ ქაბატონ ტეტჩერის ნება რომ იყოს, ბურჯანაძეს ნამდვილად არ ისურვებდა მეტრფედ. ბურჯანაძე მარგარეტ ტეტჩერს თავის პოლიტიკურ იდეალად აცხადებს. უნდა და აცხადებს. უნდა და არად დაგიდევთ იმას რომ მათი განვლილი გზა, განვლილ გზამდე – წარმოშობა – რადიკალურად განსხვავდება. მაგრამ უნდა და აცხადებს. უნდა მაგრამ აკეთებს კი რაიმეს, რომ თუნდაც ოდნავ ჩამოჰგავდეს რკინის ლედის? რომ რკინისა თუ არა, ალუმინისა მაინც იყოს? და თუკი რაიმეს ცდილობს, მისი მცდელობები ფარსის სახეს უფრო ატარებს. ისე, შუასაუკუნეების მსახიობები ფარსებს თეთრად შეფეთქილი სახეებით თამაშობდნენ და ბარემ ამ ხერხსაც მიმართოს – სხვა თუ არაფერი ფქვილის შოვნა არ გაუჭირდება.

რეზო შატაკიშვილიიდეალები მიმდევრებს თავად არ ირჩევენ, იდეალებს სხვანი ეტანებიან, თორემ ქაბატონ ტეტჩერის ნება რომ იყოს, ბურჯანაძეს ნამდვილად არ ისურვებდა მეტრფედ. ბურჯანაძე მარგარეტ ტეტჩერს თავის პოლიტიკურ იდეალად აცხადებს. უნდა და აცხადებს. უნდა და არად დაგიდევთ იმას რომ მათი განვლილი გზა, განვლილ გზამდე – წარმოშობა – რადიკალურად განსხვავდება. მაგრამ უნდა და აცხადებს. უნდა მაგრამ აკეთებს კი რაიმეს, რომ თუნდაც ოდნავ ჩამოჰგავდეს რკინის ლედის? რომ რკინისა თუ არა, ალუმინისა მაინც იყოს? და თუკი რაიმეს ცდილობს, მისი მცდელობები ფარსის სახეს უფრო ატარებს. ისე, შუასაუკუნეების მსახიობები ფარსებს თეთრად შეფეთქილი სახეებით თამაშობდნენ და ბარემ ამ ხერხსაც მიმართოს – სხვა თუ არაფერი ფქვილის შოვნა არ გაუჭირდება.

ერთმანეთს ვადარებ ტეტჩერის პრინციპულობას და ბურჯანაძის “პრინციპულობას” და უმალ ბურჯანაძის კაბინეტის წინ უპლედოდ დარჩენილი დათო გამყრელიძე მახსენდება. აქაოდა, 1981 წელს, როცა ბრიტანეთის ციხეებში პატიმრები აჯანყდნენ, ტეტჩერმა უკან არ დაიხიაო და ბურჯანაძემ გამყრელიძე და მისი თანამებრძოლები გაზეთების ამარა დასტოვა. მაგრამ ის კი დაავიწყდა ისტორიიდან, რომ თავისი კერპი ტეტჩერი მოგვიანებით იმ აჯანყებული ირლანდიელი პოლიტპატიმრების გვერდით არ დამდგარა და მათი თანამებრძოლი არ გამხდარა. ბურჯანაძემ კი აქაოდა სიაში ბლომად ხალხი არ ჩამისვესო, ქოში უკუღმა ჰყარა (ამჯერად უკვე სააკაშვილის მიმართულებით, ჟვანია გარდაცვლილია, თორემ ისევ მას ესროდა), მარგალიტები შეათამაშა და ოპოზიციის მებაირახტრედ მოგვევლინა. თურმე ნუ იტყვით და არ სდომნია, სააკაშვილის წინააღდეგ გამართულ აქციებზე მანქანებზე დგომა, მაგრამ მიშიკოს მისთვის სხვა არჩევანი არ დაუტოვებია. ეგ კი არა, თავმომწონედ იკითხა კიდეც – “როგორ უნდა გადავიწყვიტოთ პრობლემები დემოკრატიული ისნტიტუტების ჩარჩოებში, როდესაც დემოკრატიული ინსტიტუტები არა გვაქვსო?”.

სწორედ ასეთი შემთხვევებისთვის მოიგონა ერის მამამ – ილიამ გამოთქმა – აგანგალა-განგალა. ისე ბრძანა არა გვაქვსო, გეგონება 1995 წლიდან მოყოლებული ხელისუფლებაში კი არ იდგა, არამედ მწვანე ჩაის კრეფდა და სწორედ მისი დაკრეფილი ჩაი დაულია მიშიკომ ედოს. მისმა კერპმა ტეტჩერმა ხელისუფლებაში ყოფნის დროს არათუ ბრიტანეთის, საერთოდ მსოფლიოს პოლიტიკა შეცვალა. ტეტჩერის ხელისუფლებაში ყოფნამ ძირეულად შეცვალა ბრიტანეთის ეკონომიკური, პოლიტიკური და კულტურული ცხოვრება. სათავე დაუდო “ტეტჩერიზმს”, და ბურჯანაძე კიდე გვეუბნება, დემოკრატიული ინსტიტუტები არა გვაქვსო. რას აკეთებდა როცა შევარდნაძის გვერდით იდგა? რას აშენებდა როცა სააკაშვილის გვერდით იდგა? ალბათ, წყნეთის აგარაკის განაშენიანების “პლანს” თუ ხაზავდა. აი, აქ კი გადაუსწრო ქალბატონ ტეტჩერს, თუ ტეტჩერის გატაცება მეყვავილეობაა, ნინომ მალწარმავალი ყვავილები არ იკმარა და უფრო მარადიული კვიპაროსების გაშენებით დაკავდა. მერე რა რომ ქალბატონმა ტეტჩერმა ყვავილებისთვის მხოლოდ მას შემდეგ რომ მოიცალა რაც 80 წელს გადააბიჯა. ნინო თადარიგიანია – ახლავე დაიწყო. ტეტჩერს ეტრფის და სულაც არ იტეხს გულს, მისი ალღოს ნიშანწყალიც რომ არ აქვს. ცნობილია ტეტჩერის გამოთქმა – “10 წამია საკმარისი იმისთვის, რომ შემექმნას შეხედულება პიროვნებაზე. როგორც წესი, პირველი შტაბეჭდილება იშვიათად აღმოჩნდება ხოლმე არასწორი”.

ტეტჩერს 10 წამი ყოფნიდა პიროვნებაზე შეხედულების ჩამოსაყალიბებლად, ბურჯანაძე კი ჯერ ლამის კაი ათი წელი ამოუდგება ვინმეს გვერდით, მერე ქოქოლას მიაყრის და გამოაცხადებს – შევცდიო. პრინციპებს უღალატაო. სააკაშვილის მეორე არჩევნები თვითონ ჩაატარა და ახლა ახალ არჩევნებს ითხოვდა. ითხოვდა ქუჩაში და თან გაიძახოდა, დემოკრატიული ინსტიტუტები არა გვაქვსო. კი მაგრამ აბა ორგზის “სოროკდნიანმა” პრეზიდენტმა რანაირაად ჩაატარა დემოკრატიული არჩევნები უამ-ინსტიტუტებოდ? რა მაშინ გვქონდა? მერე სააკაშვილმა უმღერა, მე რად მინდა ეგ ინსტიტუტები “თან წაიღეო”?

პოლიციის “ზაბორზე” ხტომის აქცია რომ მოეწყო, ბურჯანაძემ აღშფოთებულმა ამცნო ქვეყანას – პოლიციამ რომ რეზინის ტყვიები ისროლა, ჩემთვის იყო გამიზნული და ჩემს მცველებს მოხვდათო. “ამ პრეზიდენტმა სამარე თვითონ გაითხარაო”. ეტყობა საქმე რეზინის ტყვიების სროლაში კი არაა, მთავარია ნინოს არ უნდა ესროლო, თორემ “ამ პრეზიდენტმა” და “ამ პოლიციამ” რეზინის ტყვიები 7 ნოემბერსაც ისროლა და გაზიც ააშხაპუნა, მაგრამ მაშინ რაღაც სხვანაირად ბჭობდა ბურჯანაძე, არც სამარე ელანდებოდა, არც აკლდამები და არც ყორღანებიდან აფრენილი გნოლი.

ტეტჩერი ამბობდა – “რაც ოჯახისთვისაა კარგი, ის კარგია დიდი ბრიტანეთისთვისაც”. ბურჯანაძემ “უნიკალურად” გაიგო თავისი კერპის განაცხადი და მცირედი კორექტივი შეიტანა “რაც კარგია ჩემი ოჯახისთვის, ის კარგია საქართველოსთვისაც”…

რაკი ოჯახი ვახსენეთ, მოდი ისიც გავიხსენოთ ვინ რა ოჯახიდან მოვიდა პოლიტიკაში.

მარგარეტ ტეტჩერი სურასათით მოვაჭრის ღარიბი ოჯახიდან იყო. “მახსოვს როგორ ვოცნებობდი ლამაზ სახლზე, სადაც ყველაფერი უფრო მეტი იქნებოდა, ვიდრე ჩვენ გვქონდა. ჩვენ არ გვქონდა ცხელი წყალი. საპირფარეშო ეზოში იყო. ამიტომ როდესაც ახლა მესაუბრებიან ამგვარ ცხოვრებაზე, ეს მე, მარგარეტ ტეტჩერმა, ვიცი რასაც ნიშნავს” – წერდა ტეტჩერი, რომელიც ინდირა განდისგან, ბენაზირ ბჰუტოსა და კორასონ აკინოსგან განსხვავებით, ხელისუფლების სათავეში ყოველგვარი ნათესაური კავშირების გარეშე მოექცა. ღარიბმა მარგარეტმა საფუძვლიანი იურიდიული განათლება ბიზნესმენი ქმრის დახმარებით მიიღო. “ჩემი გზა მე დენისის ფულის წყალობით დავიწყე” – ამბობდა ის. ტეტჩერს მამა ღაირიბი ჰყავდა, ქმარი – მდიდარი. ბურჯანაძეს? დენის ტეტჩერი მთელი ცხოვრება ჩრდილში დგომას ამჯობინებდა, მისი დევიზი იყო “ერთი ნაბიჯი უკან ბერიკაცო”. დენის ტეტჩერი არასოდეს ერეოდა ცოლის პოლიტიკურ საქმეებში, მას გოფლის თამაში და ჯინის სმა ერჩია. დასასვენებლადაც მარტო უწევდა წასვლა, იმიტომ რომ ტეტჩერი შვებულებებს ვერ იტანდა. ბურჯანაძეც ასეა? სამაგიეროდ დენის ტეტჩერი არასოდეს ახლდა ტეტჩერს მოკლევადიანი ვიზიტებისას, გრძელვადიანის დროსაც – იშვიათად. ბიწაძეც ასე იქცეოდა?

მერე რა რომ ბურჯანაძე არ გავს ტეტჩერს – არც ბიოგრაფიით, არც პრინციპულობით, ეგება გარეგნული ნიშნებით მაინც ცდილობს დაემსგავსოს კერპს? აი, თუნდაც ჩაცმა-დახურვით? ქვეყნის მოსახლეობის უმეტესობა სიღატაკეში ღაფავდა სულს და მან “ვოგს” ინტერვიუ მისცა, თუ როგორ იმოსება საზღვარგარეთ სახელგანთქმული ბრენდების მაღაზიაში, ჩამოთვალა “შანელი” და ჰაი-ჰუი. მაშინ როცა მისი კერპი ტეტჩერი აცხადებდა – “მრავალი წლის შემდეგ მე მივედი იმ შეგნებამდე, რომ ადამიანისთვის საჭიროა უბრალო საფარველი. მთავარი ქალის კოსტიუმში არის ის რომ იგი კარგად იყოს შეკერილი და კარგად ადგეს მის მფლობელს”. იტყვით, მაგ შეგნებამდე ხომ ხედავ, ტეტჩერიც მრავალი წლის მერე მივიდა, გავა დრო და ნინოც მიხვდებაო. ჯერ ერთი იდეალი ადამიანს იმისთვის გჭირდება რომ მისი ცხოცრებისეული გამოცდილებით ისარგებლო და არა შეცდომებით და მეორეც ტეტჩერი არც მანამდე იყო გატაცებული “ზმანებით”, ვიდრე ამ დასკვნამდე მივიდოდა – როცა მისი ტყუპები წამოიზარდნენ და სხვა ოთახში გადაინაცვლეს, მარგარეტმა ჩამოხსნა გამყოფი ფარდები და ისინი თავისი პალტოს სარჩულისთვის გამოიყენა. საქმე იმაშია, რომ ტეტჩერს მაშინ ერთი პალტო ჰქონდა და თავის ფარდები ეყო, ბურჯანაძემ რომ ახლა მას მიბაძოს, იმედენი პალტო აქვს – მე მგონი ყველას უფარდოდ დაგვტოვებს.

ბურჯანაძეს ტეტჩერობა უნდოდა და მივიღეთ – კარიკატურა ტეტჩერის ანტი-მოტივებზე. მარგარეტობისკენ ისწრაფვოდა და მარგალიტა-დ იქცა.

დაიბეჭდა გაზეთში “დრონი.გე”
Advertisements
Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

კომენტარები

  • ცასწავალა  On აგვისტო 27, 2010 at 8:48 AM

    ამაზრზენი ქალი.რატომ გონია ამ დიაცს რომ ქართველი ხალხი ისეთი უგნურია მის ბრტყელ-ბრტყელ ბოდიალს კიდევ ენდობა.საკუთარ თავს თავად გამოუტანა ყველაზე სასტიკი განაჩენი- სიძულვილი….

    Like

კომენტარის დატოვება

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / შეცვლა )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / შეცვლა )

Connecting to %s

%d bloggers like this: